ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

recent

Ο Εθνικός μας Κήπος.....


......Ένα μεγαλείο στη σκιά της άγνοιας και της εγκατάλειψης !!!


του Τρύφωνα Παπαντωνίου

Ο Εθνικός Κήπος αποτελεί ένα ζωντανό «μνημείο» πρασίνου έκτασης 158 στρεμμάτων. Η κατασκευή του ξεκίνησε το 1839 κι αποτελεί έμπνευση και έργο της βασίλισσας Αμαλίας.

Ανακαλύπτοντας το μεγαλείο του Εθνικού Κήπου

Η επίσκεψη στον Εθνικό Κήπο προσφέρει μια μοναδική εμπειρία επαφής με τη φύση και με την πολιτιστική μας κληρονομιά. Σε αυτόν υπάρχουν σπάνια είδη δένδρων, που εισήχθησαν για πρώτη φορά στην Ευρώπη από άλλες Ηπείρους πριν από 170 χρόνια καθώς και σπάνια είδη ζώων. Ο Εθνικός Κήπος εκτιμάται ότι έχει περίπου 6.000 δένδρα, 30.000 θάμνους και διάφορα άλλα φυτά, που ανήκουν σε περισσότερα από 500 είδη και ποικιλίες. Επιπλέον, στο χώρο του βρίσκονται μοναδικά μνημεία της ρωμαϊκής εποχής και το πρώτο θερμοκήπιο της χώρας μας.

Το νερό αποτελεί σημαντικό στοιχείο του Εθνικού Κήπου καθώς υπάρχει συνεχής ροή στα ρυάκια του, ανεφοδιασμός των διαφόρων λιμνών του και άρδευση των αλεών. Η τροφοδοσία σε νερό πραγματοποιείται μέσω υπόγειας γαλαρίας και σωλήνων από το υδραγωγείο του Αγίου Θωμά στο Γουδί και τμήματος του αρχαίου Πεισιστράτειου υδραγωγείου.

Ο καταρράκτης στην κεντρική λίμνη

Αξιοσημείωτα και μοναδικά στοιχεία του Εθνικού Κήπου αποτελούν τα εξής:

Α. Σπάνια δένδρα
Οι τεράστιες Φυτολάκκες (οι μεγαλύτερες στην Ευρώπη), τα λεγόμενα και δένδρα «Πυροσβέστες», που κατάγονται από τη Νότια Αμερική.
Οι πανύψηλες Ουασιγκτόνιες στην είσοδο του Κήπου από τη Λ. Αμαλίας, που προέρχονται από την κεντρική Αμερική.

Ουασιγκτόνια
Τα επιβλητικά οριζοντιόκλαδα Κυπαρίσσια, οι γιγάντιες Βελανιδιές, οι υπεραιωνόβιες Γιούκες, οι μεγάλες Καζουαρίνες από την Αυστραλία, κ.α.

Β. Σπάνια είδη ζώων
αίγαγροι από τα βουνά της Κρήτης.

Αίγαγροι
παπαγάλοι από την Αμερική.
προστατευόμενο είδος νεροχελώνας, κυπρίνοι, κ.α., που φιλοξενούνται στο ζωολογικό κήπο και στις λίμνες.

Σπάνιες νεροχελώνες

Γ. Μνημεία ρωμαϊκής εποχής
Μοναδικό ρωμαϊκό μωσαϊκό συνολικής επιφάνειας 400τ.μ., που αποτελεί τμήμα ρωμαϊκής έπαυλης.
Το μεγαλύτερο τμήμα του μεγαλοπρεπούς μαρμάρινου επιστυλίου της δεξαμενής του Ανδριάνειου υδραγωγείου και της μετέπειτα Μεσογείτικης Θύρας της Αθήνας. Επίσης τμήματα του δικτύου του Ανδριάνειου υδραγωγείου.

Ρωμαϊκό επιστύλιο Ανδριάνειου
Κίονες και λοιπά ρωμαϊκά μνημεία κυρίως από την Ανδριανούπολη ή Νέα Αθήνα, που εκτεινόταν στο χώρο αυτό.

Δ. Νεότερα μνημεία
Η ταράτσα κι ο προαύλιος χώρος των ανακτόρων με τα περίτεχνα ατομικά καθιστικά και τα γλυπτά συντριβάνια.
Ο βράχος και το καθιστικό της βασίλισσας Αμαλίας απ’ όπου επέβλεπε τις εργασίες κατασκευής του Εθνικού Κήπου.
Το πρώτο και το δεύτερο θερμοκήπιο της χώρας μας.
Το ηλιακό ρολόι στην είσοδο του Κήπου από τη Λ. Αμαλίας.


Η είσοδος από Αμαλίας, το ηλιακό ρολόι και ουασιγκτόνιες

ΣΤ. Αξιόλογες εγκαταστάσεις
Η παιδική βιβλιοθήκη με χιλιάδες βιβλία και πολλά παιχνίδια, όπου πραγματοποιούνται εκδηλώσεις για παιδιά, όπως αφηγήσεις παραμυθιών, παιδικές παραστάσεις, κ.α.


Η παιδική βιβλιοθήκη
Η σύγχρονη παιδική χαρά.
Το Βοτανικό Μουσείο, όπου υπάρχουν σπάνια εκθέματα και συλλογές.


Το Bοτανικό μουσείο
Το ιστορικό παραδοσιακό καφενείο.
Η ζωολογική συλλογή.
Οι 6 λίμνες με τη διάσημη κεντρική λίμνη με τις πάπιες.


Το γεφυράκι στην κεντρική λίμνη
Τα διάφορα υπέροχα συντριβάνια, με πιο γνωστό αυτό με το άγαλμα της βοσκοπούλας.
Οι διάσημες πέργκολες, με πιο εντυπωσιακή αυτή με τις αιωνόβιες αναρριχώμενες γλυτσίνιες.


Συντριβάνι και πέργκολα με γλυτσίνιες
Οι διάφορες μαρμάρινες προτομές ιστορικών προσωπικοτήτων.

Άγνοια και εγκατάλειψη. Κίνδυνος αλλοίωσης της μορφής και της ιστορίας του Κήπου

Όλα τα ανωτέρω συνιστούν το μεγαλείο και τον ανεκτίμητο πλούτο του Εθνικού Κήπου, που οι περισσότεροι δυστυχώς αγνοούν. Η ιστορία και τα σημαντικά στοιχεία του δεν έχουν προβληθεί κι αναδειχθεί κατάλληλα επί πολλές δεκαετίες. Συγκεκριμένα τοπία και κατασκευές του έχουν αντιγραφεί και υπάρχουν σχετικές αναφορές σε αστικά πάρκα του εξωτερικού (πάρκο Χουάν Μιρό στη Βαρκελώνη, κ.α.). Αντίγραφα από τα σπάνια εκθέματα του Βοτανικού του Μουσείου εκτίθενται στο εξωτερικό ενώ οι αντίστοιχοι φορείς της χώρας μας αγνοούν την ύπαρξη τους ή απλώς αδιαφορούν.

Κάθε μνημείο απαιτεί συντήρηση κι αποκατάσταση των φθορών και των αλλοιώσεών του, πόσο άλλωστε ο Εθνικός Κήπος, που είναι «ζωντανό» λόγω της σπάνιας βλάστησής του. Στον Κήπο τα τελευταία χρόνια δεν έχει πραγματοποιηθεί κανένα έργο ουσιαστικής συντήρησης κι αποκατάστασης των φθορών και των αλλοιώσεών του. Πολλές από αυτές είναι προϊόν του χρόνου, ενώ κάποιες προήλθαν κι από άστοχες αναπλάσεις του παρελθόντος.

Ο Εθνικός Κήπος απαιτεί πρωτίστως αποκατάσταση της ιστορίας, της λειτουργίας και της σημειολογίας του και δευτερευόντως την όποια ανάπλαση, που δεν θα αλλοιώνει τα ανωτέρω χαρακτηριστικά του. Απαιτείται ολοκληρωμένη μελέτη και συνεργασία ανθρώπων και φορέων, που πέραν της όποιας θεωρητικής και πρακτικής εμπειρίας, πρέπει να έχουν και βαθιά γνώση των επιμέρους ιδιαιτεροτήτων αυτού του ιστορικού χώρου.

Μετά τις προτάσεις ανάπλασης από την πληθώρα των εγχώριων «ασχέτων» ειδημόνων, προέκυψαν εσχάτως και εισαγόμενοι, που θέλουν να μας δώσουν τα φώτα τους. Όπως δεν θα επιτρέπαμε ακόμα και στον πλέον διάσημο καλλιτέχνη του κόσμου να παρέμβει σε ένα μνημείο της αρχαιότητας έτσι και στην προκειμένη περίπτωση απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή γιατί ελλοχεύει ο κίνδυνος αλλοίωσης της μορφής και της ιστορίας αυτού του χώρου.

Βεβαίως, οι όποιες προτάσεις ανάπλασης, που σέβονται την ιστορία αυτού του χώρου και δεν αλλοιώνουν τη μορφή του είναι καλοδεχούμενες, αλλά αυτή τη στιγμή υφίστανται άλλες ζωτικές προτεραιότητες. Ο Εθνικός Κήπος κυριολεκτικά κινδυνεύει να απολέσει στοιχεία του, που τον καθιστούν παγκοσμίως μοναδικό και ξεχωριστό.

Πολλά είδη φυτών έχουν εξαφανιστεί και κάποια μεγάλα δένδρα με ιδιαίτερη σημειολογία δεν υπάρχουν πια (ο κέδρος λιβάνου στο χλοοτάπητα με τα ρωμαϊκά μνημεία, η αροκάρια πλησίον της προεδρικής φρουράς, το γκίνγκο μπιλόμπα στο κιόσκι, ο σπανιότατος κόκκινος αείλανθος, κ.α.) Κάποια είδη, όπως ο κοινός αείλανθος (βρωμοκαρυδιά), η φυτολάκκα κι η γιουστίτσια κυριαρχούν και εξαπλώνονται ταχύτατα με κίνδυνο να χαθεί η ποικιλία των ειδών του Κήπου. Τα δένδρα συνεχίζουν να πέφτουν με τον πρώτο ισχυρό άνεμο καθώς είναι υψίκορμα λόγω ανταγωνισμού και επιπολαιόριζα λόγω της πολυετούς άρδευσης με κατάκλιση. Ο κισσός έχει καταστρέψει μεγάλο μέρος της βλάστησης κάποιων δένδρων και επιφέρει σημαντικό φορτίο καθιστώντας τα επικίνδυνα προς πτώση, ιδιαιτέρως τα κεκλιμένα. Ο κισσός βεβαίως ενισχύει την εικόνα του φυσικού τοπίου, αλλά σε δένδρα που από φυτοτεχνικής άποψης αυτό είναι επιτρεπτό. Τα ξυλοφάγα έντομα συνεχίζουν ανενόχλητα το καταστρεπτικό τους έργο.

Οι χωμάτινες διαδρομές διαβρώνονται σημαντικά με την πρώτη νεροποντή καθώς τα υφιστάμενα ρείθρα είναι μη λειτουργικά και τα προστατευτικά φρεάτια έχουν καλυφθεί. Πολλοί από τους πίδακες και τους μικρούς καταρράκτες από το ρέων ύδωρ πλέον δεν υφίστανται. Πολλά από τα αυλάκια άρδευσης είναι μη λειτουργικά. Οι μαρμάρινες κολώνες της περίφραξης επί της Ηρώδου Αττικού κινδυνεύουν με πτώση και πρόκληση ατυχήματος από την μηχανική πίεση των μεγάλων δένδρων.

Το Βοτανικό Μουσείο παραμένει επί μια δεκαετία κλειστό και τα σπάνια εκθέματα «σαπίζουν» σε κάποιες αποθήκες. Το υπόσκαφο πρώτο θερμοκήπιο της χώραςσταμάτησε εδώ και χρόνια να λειτουργεί και να συντηρείται κι οι επακόλουθες φθορές του προσδίδουν μια ανεπίτρεπτη εικόνα. Η ζωολογική συλλογή εμφανίζει εικόνα παρακμής, δεν τηρούνται οι κανόνες φύλαξης των ζώων και στην κεντρική λίμνη δεν υπάρχουν πια πάπιες. Η σπάνιας ομορφιάς ταράτσα των ανακτόρων περιφράχθηκε αυθαίρετα για λόγους ασφαλείας από τη Βουλή και δεν είναι προσβάσιμη στους επισκέπτες του Κήπου.

Τα μνημεία της ρωμαϊκής εποχής δεν συντηρούνται και δεν αναδεικνύονται. Δεν υπάρχει καμία επιγραφή για προσδιορισμό της ταυτότητάς τους στον τυχερό επισκέπτη, που θα τα ανακαλύψει. Τα σημεία ελέγχου των αρχαίων υδραγωγείων έχουν καλυφθεί, τα αρχαιολογικά ευρήματα που βρέθηκαν στο παρελθόν στο χώρο του Κήπου παραδόθηκαν στην αρχαιολογία κι αγνοείται η τύχη τους, η αριστοτεχνικής κατασκευής κοίλη υπόγεια δεξαμενή καλύφθηκε για λόγους ασφαλείας, κ.α.

Εργαζόμενοι επί χρόνια στον Εθνικό Κήπο καθημερινά ανακαλύπταμε μικρά μυστικά της αριστοτεχνικής κατασκευής του και τα αποκαθιστούσαμε με πενιχρά μέσα, καταργώντας τις σύγχρονες «μελετημένες» παρεμβάσεις κι αναπλάσεις. Ηθική ανταμοιβή μας, οι ευχαριστίες από τους ηλικιωμένους (επώνυμους και μη) θαμώνες του Κήπου (τέως πρωθυπουργός Γ. Ράλλης, κ.α.), που ξαναζούσαν επιμέρους μοναδικά στοιχεία του Κήπου, τα οποία είχαν απολέσει επί δεκαετίες.

Ο Εθνικός Κήπος αποτελεί έναν αστικό χώρο πρασίνου με άριστες βιοκλιματικές ιδιότητες, που συνδυάζει την αναπαράσταση του φυσικού τοπίου με ιστορικά στοιχεία, ποικιλία και ομορφιά ιδιαίτερης αισθητικής αξίας και επιμέρους θέες, που αναδεικνύουν την ιστορία της Αθήνας. Είναι ένας χώρος που κατασκευάστηκε με περισσή σοφία, από την οποία μπορούμε να διδαχθούμε πολλά και να μην επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος.Απαιτείται σεβασμός στην ιστορία του και βαθιά γνώση του αντικειμένου και του χώρου.

Είναι ένας χώρος, που από μόνος του μπορεί να προσελκύσει χιλιάδες επισκέπτες και να αποτελέσει ένα ολοκληρωμένο πεδίο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για μικρούς και μεγάλους. Είναι λοιπόν προφανές, ότι η αποκατάσταση, διατήρηση κι ανάδειξή του αποτελούν εθνική υποχρεωση.

www.ellinikigeorgia.gr
Ο Εθνικός μας Κήπος..... Reviewed by texnologosgeoponos.gr on 7:00 π.μ. Rating: 5

Δεν υπάρχουν σχόλια: