Top Ad unit 728 × 90

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

recent

Σε εξέλιξη το 6ο κύμα μαζικής εξαφάνισης των ειδών στη Γη


Του Κοσμά Ζακυνθινού
kzakinthinos@pegasus.gr

Τον κώδωνα του κινδύνου κροούν οι επιστήμονες προειδοποιώντας για την επόμενη μεγάλη καταστροφή στον πλανήτη, καθώς ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη το 6ο κύμα μαζικής εξαφάνισης ειδών στην Γη και αυτή τη φορά, κύριος υπαίτιος είναι ο άνθρωπος.

Μια νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι τα σπονδυλωτά πεθαίνουν με ταχύτερους ρυθμούς από το φυσιολογικό, επισημαίνοντας πως η τελευταία φορά που συνέβη κάτι αντίστοιχο στον πλανήτη ήταν με την εξαφάνιση των δεινοσαύρων πριν από 66 εκατομμύρια περίπου χρόνια, όταν ένας μεγάλος αστεροειδής συνετρίβη σε περιοχή του σημερινού Μεξικού πυροδοτώντας μια πυρηνική έκρηξη μεγατόνων.

Τα ευρήματα των ερευνών «δείχνουν χωρίς σημαντικό περιθώριο αμφιβολίας ότι περνάμε σήμερα στο έκτο συμβάν μαζικής εξαφάνισης», όπως τονίζει ο Πολ Έρλιχ, καθηγητής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ σημειώνοντας πως αυτή τη φορά υπαίτιος είναι ο άνθρωπος, αφού χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση ο ρυθμός απώλειας των ειδών θα ήταν 100 φορές χαμηλότερος.



Ωστόσο, επειδή η συγκέντρωση αναλυτικών στοιχείων για τα διάφορα είδη που έχουν εμφανιστεί και εξαφανιστεί από τον πλανήτη στα 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια της ιστορίας του είναι ουσιαστικά αδύνατη, οι ερευνητές έκαναν μια εκτίμηση του μέσου ρυθμού εξαφάνισης των σπονδυλωτών ζώων.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της ανάλυσης, τα ζώα με σπονδυλική στήλη εξαφανίζονται δύο φορές ταχύτερα από αυτό που υποστηρίζουν παλαιότερες μελέτες, όπως αυτή που δημοσιεύτηκε το 2011 στο περιοδικό Nature και που έδειχνε ότι, σε κανονικές συνθήκες, συμβαίνουν σχεδόν δύο εξαφανίσεις ειδών ανά 10.000 είδη σπονδυλωτών κάθε αιώνα. Για να υπολογίσουν τον τρέχοντα ρυθμό εξαφάνισης, οι ερευνητές αξιοποίησαν δεδομένα της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN), τον οργανισμό που εκδίδει την επίσημη Κόκκινη Λίστα των απειλούμενων ειδών.

Ανθρωπογενείς επιπτώσεις

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά, καθώς δείχνουν ότι, από το 1900 έως σήμερα έχουν εξαφανιστεί σχεδόν 500 σπονδυλόζωα, συγκριτικά με τα 9 που θα περίμενε κανείς με βάση τον μέσο όρο.

Ουσιαστικά, ο ρυθμός εξαφάνισης είναι συγκρίσιμος με αυτόν που καταγράφηκε στα πέντε προηγούμενα κύματα μαζικής εξαφάνισης. «Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν παραδείγματα ζώων που είναι ουσιαστικά ζωντανοί νεκροί» όπως σχολιάζει ο Δρ Έρλιχ, τονίζοντας πως «Θέλουμε να τονίσουμε ότι οι υπολογισμοί μας πιθανότατα υποτιμούν τη σοβαρότητα της κρίσης, αφού στόχος μας ήταν να θέσουμε ένα ρεαλιστικό κατώτατο όριο για τις επιπτώσεις του ανθρώπου στη βιοποικιλότητα», τονίζει η ομάδα του.

Τι υποστηρίζουν οι έρευνες

Σύμφωνα με προγενέστερη διεθνή επιστημονική έρευνα, 100 έως 1.000 είδη ανά εκατομμύριο εξαφανίζονται πια κάθε χρόνο, μερικά από τα οποία δεν έχουν καν ανακαλυφθεί από τους επιστήμονες.

Μέχρι σήμερα έχουν βρεθεί και «βαφτιστεί» περίπου 1,9 εκατ. είδη, αλλά πιστεύεται ότι υπάρχουν πολλά περισσότερα, από 5 έως 11 εκατ. Η κυριότερη ανθρωπογενής αιτία εξαφάνισης των ειδών στην εποχή μας, είναι η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των ζώων και των φυτών, καθώς δεν μπορούν να βρουν μέρος να ζήσουν, αφού οι άνθρωποι συνεχώς επεμβαίνουν στη φύση, συχνά με καταστροφικό (και αυτοκαταστροφικό) τρόπο.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον βιολόγο Στιούαρτ Πιμ του Πανεπιστημίου Duke προχώρησαν σε επικαιροποίηση (προς το χειρότερο) μιας προηγούμενης εκτίμησής τους προ εικοσαετίας, σύμφωνα με την οποία η εξαφάνιση γινόταν με ταχύτητα 100 έως 1.000 φορές μεγαλύτερη από τη φυσιολογική. Η νέα εκτίμηση, μετά και τα νεότερα στοιχεία των τελευταίων δεκαετιών, δείχνει ότι τελικά πιο σωστό είναι δυστυχώς το χειρότερο σενάριο της πολύ ταχύτερης εξαφάνισης.

Μελετώντας το DNA των ζώων διαχρονικά, οι βιολόγοι υπολόγισαν ότι κατά μέσο όρο ένα είδος σπονδυλωτού «γεννά» ένα άλλο συγγενικό είδος κάθε 10 εκατ. χρόνια.

Είναι όμως πιο δύσκολο να υπολογιστεί το αντίθετο, δηλαδή κάθε πότε εξαφανίζεται ένα είδος χωρίς ο άνθρωπος να έχει βάλει το «χεράκι» του, δηλαδή με βάση αποκλειστικά τις εξελικτικές διαδικασίες στη φύση. Αυτό που θεωρείται σίγουρο, είναι ότι προτού εμφανιστεί ο άνθρωπος ως κυρίαρχο είδος στη Γη, τα νέα είδη εμφανίζονταν με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι τα παλαιά εξαφανίζονταν, περάγμα που οδηγούσε σταδιακά σε μεγαλύτερη βιοποικιλότητα. Σήμερα, αυτή η τάση φαίνεται πια να έχει αναστραφεί για τα καλά. Οι επιστήμονες προς το παρόν δεν μπορούν να πουν με σιγουριά τι σημαίνει για την υγεία των οικοσυστημάτων αυτός ο αυξημένος ρυθμός εξαφάνισης των ειδών.

Δεν υπάρχει ακόμη κάποιος επιστημονικός τρόπος να προβλεφτεί σε ποιό σημείο τελικά οι συσσωρευμένες εξαφανίσεις θα επιφέρουν την τελική κατάρευση ενός οικοσυστήματος. Όμως, όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, φαίνεται απίθανο να διαρκέσουν για πολύ καιρό ρυθμοί εξαφάνισης 1.000 τουλάχιστον φορές πιο γρήγοροι σε σχέση με τους αναμενόμενους από τους ρυθμούς της ίδιας της φύσης.

Στην ιστορία της Γης έχουν συμβεί πέντε μαζικές εξαφανίσεις ειδών, που εξάλειψαν τουλάχιστον τα μισά είδη. Οι εξαφανίσεις αυτές συνέβησαν πριν από 444 εκατ. χρόνια, 359 εκατ., 251 εκατ. (η μεγαλύτερη από όλες, προκάλεσε την καταστροφή τουλάχιστον του 90% των ειδών), 200 εκατ. και 66 εκατ. χρόνια (εξαφάνιση δεινοσαύρων πιθανώς από πτώση αστεροειδούς).

Οι πέντε μαζικές εξαφανίσεις των ειδών

Η ζωή πάνω στη Γη εμφανίστηκε πριν από περίπου 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια, και από τότε μετρά ήδη πέντε μαζικούς αφανισμούς των ειδών. Ο πιο τρομερός αφανισμός, που είναι γνωστός ως το «Μεγάλο Θανατικό», προκλήθηκε κατά το τέλος της Πέρμιας περιόδου πριν από 250 εκατομμύρια χρόνια. Τότε, εκτιμάται πως εξαφανίστηκε το 95% όλων των ειδών. Ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν πως σήμερα βρισκόμαστε στον έκτο κατά σειρά μαζικού αφανισμού όπου θα εξαφανιστούν περίπου 100.000 είδη.

Πέμπτη μαζική εξαφάνιση

Περίοδος Όριο Κρητιδικής με Τριτογενής. 66 εκατομμύρια χρόνια πριν από σήμερα (Καινοζωϊκός Αιώνας): Πυρηνικός Χειμώνας. Ισχυρές ηφαιστειακές εκρήξεις στην περιοχή της σημερινής Ινδίας απελευθερώνουν μεγάλες ποσότητες τέφρας και αερίων. Επιπλέον, ένας μετεωρίτης με διάμετρο 10 χλμ. προσκρούει στη Γη και προκαλεί παγκόσμιο «πυρηνικό χειμώνα» Το 75% όλων των ειδών αφανίζεται.

Τέταρτη μαζική εξαφάνιση

Περίοδος Όριο Τριαδικής με Ιουρασικής. 200 εκατομμύρια χρόνια πριν από σήμερα (Μεσοζωϊκός Αιώνας): Αινιγματικός αφανισμός. Γνωρίζουμε ελάχιστα για το τι συνέβη στα τέλη του Τριαδικού. Η στάθμη της θάλασσας φαίνεται όμως να έχει παίξει σημαντικό ρόλο. Ίσως να υπήρξε μία έξαρση στην ηφαιστειακή δραστηριότητα, ενώ υπάρχουν ενδείξεις για άνοδο της παγκοσμίας θερμοκρασίας. Το μόνο σίγουρο είναι ότι περί το 80% όλων των ειδών αφανίζεται.

Τρίτη μαζική εξαφάνιση

Περίοδος Όριο Πέρμιας με Τριαδικής. 251 εκατομμύρια χρόνια πριν από σήμερα (Μεσοζωικός Αιώνας): Συντέλεια της Γης. Ένα ηφαίστειο στη Σιβηρία εκτοξεύει 2 εκατομμύρια κυβικά χιλιόμετρα λάβας. Σκόνη και τέφρα σκιάζουν τον ήλιο και η στάθμη της θάλασσας υποχωρεί, έτσι ώστε μόνο το 13% της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας να καλύπτεται από νερό. Το 95% των ειδών αφανίζεται.

Δεύτερη μαζική εξαφάνιση

Περίοδος Λιθανθρακοφόρος. 359 εκατομμύρια χρόνια πριν από σήμερα (Παλαιοζωϊκός Αιώνας): Παρατεταμένο ψυχορράγημα. Η ζωή περνάει ήδη κρίση για μία μεγάλη περίοδο, καθώς ένα βίαιο συμβάν έχει τερματίσει αιφνίδια το Δεβόνιο. Το κλίμα γίνεται ψυχρότερο και τα φτωχά σε οξυγόνο ύδατα έρχονται στην επιφάνεια. Ορισμένοι επιστήμονες θεωρούν ότι το ψύχος οφείλεται σε πρόσκρουση μετεωρίτη. Το 80% των ειδών αφανίζεται.

Πρώτη μαζική εξαφάνιση

Περίοδος Σιλούριος. 444 εκατομμύρια χρόνια πριν από σήμερα (Παλαιοζωϊκός Αιώνας): Έλλειψη Οξυγόνου. Το κλίμα αλλάζει από θερμό σε ψυχρό και στην υπερήπειρο Γκοντβάνα σχηματίζονται μεγάλοι παγετώνες. Κατά περιόδους, η στάθμη της θάλασσας πέφτει, ενώ άλλες φορές ύδατα φτωχά σε οξυγόνο ανέρχονται από τα βάθη του ωκεανού. Σχεδόν όλα τα θαλάσσια ζώα επηρεάζονται και το 85% των ειδών αφανίζεται.
 
imerisia.gr
Σε εξέλιξη το 6ο κύμα μαζικής εξαφάνισης των ειδών στη Γη Reviewed by texnologosgeoponos.gr on 11:30 π.μ. Rating: 5

Δεν υπάρχουν σχόλια:

All Rights Reserved by Γεωπόνος Τ.Ε. ''Τεχνολόγος'' © 2014 - 2015
Powered By Blogger, Designed by Sweetheme, Installed By Bloggertips

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *