ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

recent

ΕΛΛΑΔΑ 2015 : Γ. Φυσαράκης - Προβλήματα συστήματος παροχής συμβουλών στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις της χώρας μας...




Για τα προβλήματα του συστήματος παροχής συμβούλων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις της χώρας μιλάει σε άρθρο του στον ΑγροΤύπο, ο κ. Γιάννης Φυσαράκης, Ομότιμος Καθηγητής Αμπελουργίας ΤΕΙ Κρήτης, Εμπειρογνώμονας του Τομέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στο «Ποτάμι». Σύμφωνα με όσα αναφέρει, σήμερα οι γεωργοί μας δεν έχουν από τους Γεωργικούς Συμβούλους την απαραίτητη επιστημονική/τεχνική υποστήριξη και συμπληρώνει ότι δυστυχώς στις ημέρες μας τα Ινστιτούτα και οι Σταθμοί Γεωργικής Έρευνας υπολειτουργούν, αν δεν έχουν κλείσει, και κατά συνέπεια λείπει η πολύπλευρη, κυρίως επιστημονική και τεχνική, υποστήριξη που παρείχαν στους γεωργούς. 

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο του κ. Γιάννη Φυσαράκη στον ΑγροΤύπο:

Κατά τη μεταρρύθμιση της ΚΑΠ του 2003, εισήχθη η έννοια της πολλαπλής συμμόρφωσης. Το σύστημα της πολλαπλής συμμόρφωσης είναι ένας μηχανισμός ο οποίος συνδέει τις άμεσες ενισχύσεις με τη συμμόρφωση των αγροτών ως προς ορισμένα βασικά πρότυπα τα οποία σχετίζονται με το περιβάλλον, τη δημόσια υγεία, την υγεία των ζώων και των φυτών, την καλή διαβίωση των ζώων, καθώς και την απαίτηση της διατήρησης της γης σε καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση. Από το 2005 και μετά, όλοι οι γεωργοί που λαμβάνουν άμεσες ενισχύσεις πρέπει να τηρούν υποχρεωτικά τους κανόνες του συστήματος της πολλαπλής συμμόρφωσης.

Η εισαγωγή του μηχανισμού αυτού, συνοδευόταν από την υποχρέωση για τα κράτη μέλη της Ε.Ε., να δημιουργήσουν ένα Σύστημα Παροχής Γεωργικών Συμβουλών (Farm Advisory System). Πρωταρχικός στόχος του Συστήματος ήταν να συμβάλει στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των γεωργών για την ορθολογική χρήση των εισροών και τις γεωργικές διαδικασίες που αφορούν το περιβάλλον, την ασφάλεια των τροφίμων, την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων, έτσι ώστε να μειωθούν κατά το δυνατόν οι ποινές από την πλημμελή εκπλήρωση των υποχρεώσεων των γεωργών που αφορούν την τήρηση των προτύπων της πολλαπλής συμμόρφωσης.

Ωστόσο, ο τομέας της παροχής γεωργικών συμβουλών δεν περιορίζεται μόνο στα πρότυπα της πολλαπλής συμμόρφωσης. Έχει σκοπό επίσης, την υιοθέτηση μιας συνολικής στρατηγικής προσέγγισης για την αειφορία και την βελτίωση της επίδοσης των γεωργικών και δασοκομικών εκμεταλλεύσεων. Γι’ αυτό υπάρχει δυνατότητα τα κράτη μέλη, να συμπεριλάβουν και άλλα θέματα που σχετίζονται με συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Στη χώρα μας, το Σύστημα Παροχής Γεωργικών Συμβουλών συστάθηκε ως ειδική, ξεχωριστή «υπηρεσία», που στελεχώνεται από:

i. τους Γεωργικούς Συμβούλους (Γ.Σ.) (Γεωπόνοι, Κτηνίατροι, Δασολόγοι),

ii. τους Συνεργάτες των Γεωργικών Συμβούλων (Σ.Γ.Σ.) (πτυχιούχοι ΤΕΙ αντίστοιχων ειδικοτήτων με τους Γεωργικούς Συμβούλους),

iii. τους Ελεγκτές Γεωργικών Συμβούλων (Γεωπόνοι, Κτηνίατροι, Δασολόγοι).

Ως φορέας Πιστοποίησης αυτών ορίστηκε ο ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ και αρμόδια για την εποπτεία, το συντονισμό και τον έλεγχο του συστήματος Αρχή το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (Υπ.Α.Α.Τ.) ή όπως αλλιώς το λένε τώρα.

Με βάση το σκεπτικό της ίδρυσής της, υπηρεσία παροχής συμβουλών είναι η συμβουλευτική υπηρεσία που λαμβάνει ο γεωργός από κάποιον σύμβουλο, δηλαδή γραπτές ή προφορικές συμβουλές που αναλύουν τα πρακτικά προβλήματα του γεωργού στην εκμετάλλευσή του και τον καθοδηγούν στην επίλυσή τους. Γεωργική συμβουλή είναι η παροχή μιας τεχνικά εμπεριστατωμένης γνώμης επί συγκεκριμένου θέματος ώστε να βοηθιέται ο γεωργός στη λήψη της σχετικής απόφασης.

Ο σύμβουλος πραγματοποιεί επίσκεψη στην εκμετάλλευση ή όπου αλλού εξυπηρετεί και παρέχει συγκεκριμένες συμβουλές ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε γεωργού. Σε γενικές γραμμές αυτή η μέθοδος αποτελεί καλή ευκαιρία ώστε ο γεωργός να δεχτεί λύσεις που προτείνονται από τον σύμβουλο καθώς πρόκειται για μια πειστική μέθοδο που δίνει στον γεωργό τη δυνατότητα να αντιπροτείνει απόψεις ή να θέσει πιο συγκεκριμένα ερωτήματα προκειμένου να πειστεί για τη χρησιμότητα ή την πρακτικότητα των παρεχόμενων συμβουλών. Οι προσωπικές επισκέψεις δίνουν τη δυνατότητα στους γεωργούς να δημιουργήσουν σχέσεις εμπιστοσύνης με τους συμβούλους τους, οι οποίοι γίνονται έτσι οι καταλληλότεροι άνθρωποι για να τους προτείνουν νέες τεχνικές και εξελίξεις για την εκάστοτε εκμετάλλευση, μεταξύ αυτών και συμβουλές για τις νομικές τους υποχρεώσεις. Μέσω της σχέσης αυτής, ο σύμβουλος μπορεί να θέτει στόχους για τον γεωργό και είναι σε θέση να επιστρέφει για να τον βοηθά στην επίτευξη των στόχων του.

Δυστυχώς σήμερα, οι γεωργοί μας δεν έχουν από τους Γ.Σ. την απαραίτητη επιστημονική/τεχνική υποστήριξη. Αυτό συμβαίνει και γιατί:

i. Το γνωστικό αντικείμενων των Γεωπονικών Σχολών, σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε στο παρελθόν, έχει αποκτήσει περισσότερη εξειδίκευση που υλοποιείται είτε μέσω Τμημάτων, όπως στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Τμήμα Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής, κ.α.), είτε μέσω αντίστοιχων Προπτυχιακών Κατευθύνσεων, όπως στο Τμήμα Γεωπονίας του ΑΠΘ. Με δεδομένο ότι, ο Γεωργικός Σύμβουλος πρέπει να λειτουργεί ως «γενικός γιατρός», ο οποίος θα είναι σε θέση να διασυνδέει όλες τις διαφορετικές πτυχές της γεωργίας (και γενικότερα της αγροτικής ανάπτυξης) και της εκάστοτε εκμετάλλευσης, γίνεται εύκολα κατανοητό ότι είναι αδύνατον να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις υποστήριξης π.χ. μιας ομάδας παραγωγών ελιάς, όλοι οι απόφοιτοι των Γεωπονικών Τμημάτων, αφού σε ένα σημαντικό ποσοστό δεν έχουν διδαχθεί π.χ. Ελαιοκομία, Ειδική Φυτοπροστασία, Φαρμακολογία, Ολοκληρωμένη Διαχείριση Καλλιεργειών κ.ά. μαθήματα.

ii. H νέα αυτή «υπηρεσία» είναι ελάχιστα συμπληρωματική ως προς τις υφιστάμενες υπηρεσίες του Υπ.Α.Α.Τ που, λιγότερο ή περισσότερο, ασχολούνται με τις γεωργικές εφαρμογές και τα τελευταία 30 χρόνια υπολειτουργούν. Έτσι χάθηκε η ευκαιρία να βελτιωθεί η παροχή συμβουλών όχι μόνο στον τομέα της πολλαπλής συμμόρφωσης, αλλά και σε θέματα που αφορούν την ανταγωνιστικότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των γεωργικών πρακτικών και την εφαρμογή των μέτρων αγροτικής ανάπτυξης.

iii. Στο παρελθόν, το ρόλο των Γ.Σ. ασκούσαν οι Γεωπόνοι Εφαρμογών που είχαν κυρίαρχο αντικείμενο να διαδίδουν τα αποτελέσματα της έρευνας μεταξύ των γεωργών και από την άλλη πλευρά να μεταφέρουν τα προβλήματα του γεωργικού πληθυσμού αρχικά στις Διευθύνσεις Γεωργίας στα στη συνέχεια στα Ερευνητικά Ιδρύματα. Δυστυχώς τις μέρες μας, τα Ινστιτούτα και οι Σταθμοί Γεωργικής Έρευνας υπολειτουργούν, αν δεν έχουν κλείσει, και κατά συνέπεια λείπει η πολύπλευρη, κυρίως επιστημονική και τεχνική, υποστήριξη που παρείχαν στους γεωργούς.

iv. Η προβλεπόμενη επιμόρφωση των Γ.Σ. και των Σ.Γ.Σ. έγινε εντελώς πρόχειρα και σε θεωρητικό επίπεδο. Δυστυχώς, η προσπάθεια για τη διεξαγωγή εκπαιδευτικών σεμιναρίων που είχε σχεδιαστεί με πόρους του Γ’ ΚΠΣ από τον ΟΠΕΓΕΠ δεν κατέστη δυνατό να υλοποιηθεί. Έτσι, περιορίστηκε σε ημερίδες με αντικείμενο τις υποχρεώσεις, στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης. (Τυλιγάδη, 2012)*.

Σχετικά, το 2009, στη Μελέτη με τίτλο «Το Αμπέλι και οι Νέες Καλλιέργειες στο Νομό Ηρακλείου-Αναγκαιότητες Αναδιάρθρωσης, Πρόταση Εφαρμογής», επισημαίνεται από τον υπογράφοντα, ότι «το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι αμπελοκαλλιεργητές είναι η έλλειψη σύγχρονης επιστημονικής υποστήριξης. Όχι τόσο γιατί υπάρχει πρόβλημα μόνο στη διάχυση των γνώσεων (π.χ. κατάργηση ουσιαστικά του τομέα των γεωργικών εφαρμογών) αλλά κυρίως γιατί δεν παράγεται εφαρμοσμένη γνώση. Για την απόκτησή της απαιτείται κατευθυνόμενη και ελεγχόμενη επιστημονική έρευνα, με αποτελέσματα που θα καθοδηγούν και θα δίνουν λύση σε υπαρκτά προβλήματα όπως η παραγωγή πιστοποιημένου πολλαπλασιαστικού υλικού γηγενών ποικιλιών κ.λπ.». Επιπλέον, μεταξύ άλλων, προτείνεται ο επανακαθορισμός της διαδικασίας και των προϋποθέσεων Πιστοποίησης Γεωργικών Συμβούλων και η εκπαίδευση/επιμόρφωσή τους, σε μόνιμη βάση και τουλάχιστον μία φορά ανά έτος.

Συμπερασματικά, υπάρχει σοβαρό πρόβλημα ελλιπούς υποστήριξης των γεωργών μας, με αποτέλεσμα η Ελληνική γεωργία να αντιμετωπίζει δυσκολίες στην προσπάθεια επιβίωσής της στις δύσκολες συνθήκες της παγκοσμιοποιημένης αγοράς γεωργικών προϊόντων και τροφίμων. Είναι βασική υποχρέωση της πολιτείας να επανέλθει με σοβαρότητα και να οργανώσει σωστά και αποτελεσματικά το Σύστημα Παροχής Συμβουλών, χωρίς το οποίο είναι πολύ δύσκολη η ανάπτυξη του Γεωργικού Τομέα και η σημαντική συμβολή του στην γενικότερη ανάκαμψη της Ελληνικής Οικονομίας.

*Τυλιγάδη, Βασιλική, 2012. dspace.aua.gr/xmlui/bitstream/handle/10329/5689/Tuligadi_V.pdf?...4

Γιάννης Φυσαράκης
Ομότιμος Καθηγητής Αμπελουργίας ΤΕΙ Κρήτης,
Εμπειρογνώμονας του Τομέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, στο «Ποτάμι»

ΕΛΛΑΔΑ 2015 : Γ. Φυσαράκης - Προβλήματα συστήματος παροχής συμβουλών στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις της χώρας μας... Reviewed by texnologosgeoponos.gr on 1:15 μ.μ. Rating: 5

Δεν υπάρχουν σχόλια: