Top Ad unit 728 × 90

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

recent

Η παγκόσμια γεωργία κρατά το κλειδί της Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ


Η γεωργία θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση των μελλοντικών αναγκών του πλανήτη – είτε πρόκειται για την παραγωγή τροφίμων, την υγεία ή την προστασία του περιβάλλοντος. Αλλά ο μετασχηματισμός των κυρίαρχων γεωργικών μοντέλων συνιστά τεράστια πρόκληση.

Πέρυσι τα Ηνωμένα Έθνη ενέκριναν την ατζέντα μετά το 2015, καθορίζοντας τους 17 Στόχους Αειφόρου Ανάπτυξης για την αντιμετώπιση των σύγχρονων παγκόσμιων προκλήσεων μέχρι το 2030.

Οι στόχοι καλύπτουν όλο το φάσμα των τομέων πολιτικής, από την αγροτική φτώχεια στην παγκόσμια πείνα, το κλίμα, και την αύξηση του πληθυσμού. Εννέα από αυτούς τους στόχους συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τη γεωργία, καθιστώντας την σημαντικό παράγοντα σε ένα πολυδιάστατο παγκόσμιο ζήτημα.

Ο Achim Steiner, Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, τόνισε ότι η γεωργία αποτελεί το κλειδί σε έναν κόσμο 9 δις καταναλωτών, με την αλλαγή του κλίματος και τον περιορισμό των πόρων να κάνουν όλο και πιο αισθητή την παρουσία τους.

«Η γεωργία πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των λύσεων για την Αειφόρο Ανάπτυξη για το 2030, η οποία απαιτεί μια συστημική προσέγγιση», είπε στο 9ο Ετήσιο Φόρουμ για το Μέλλον της Γεωργίας (FFA) στις Βρυξέλλες τον περασμένο μήνα (22 Μαρτίου).

Ένα δύσκολο καθήκον

Ο ΟΗΕ προβλέπει ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός θα αυξηθεί σε περισσότερο από 9,7 δις το 2050 και θα υπερβεί τα 11,2 δισ μέχρι το 2100.

Ωστόσο, η πρόσβαση στην τροφή παραμένει ένα ζήτημα για πολλούς παγκοσμίως. Υπολογίζεται ότι περίπου 780 εκατομμύρια άνθρωποι υποσιτίζονται σε όλο τον αναπτυσσόμενο κόσμο την περίοδο 2014-16, σύμφωνα με την Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO).

Αντίθετα, μια άλλη πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι περίπου 640 εκατομμύρια άνθρωποι – κυρίως από τις χώρες υψηλού εισοδήματος – είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, συμπεριλαμβανομένων 375 εκατ γυναικών και 266 εκατ ανδρών.

«Ενώ είναι σημαντικό να αντιμετωπίσουμε επίσης τα απόβλητα τροφίμων και την παχυσαρκία, αυτά δεν αλλάζουν το γεγονός ότι θα πρέπει να παράγουμε πολύ περισσότερη τροφή για τον ίδιο αριθμό εκταρίων, προκειμένου να θρέψουμε έναν αυξανόμενο πληθυσμό χωρίς να καταπατούμε περαιτέρω τους φυσικούς χώρους του κόσμου», δήλωσε ο Brandon Mitchener, επικεφαλής Δημοσίων Υποθέσεων για την Monsanto Europe.

Ταυτόχρονα, οι εκπομπές βλαβερών αερίων της γεωργίας για το περιβάλλον είναι υψηλές.

Οι τελευταίες εκτιμήσεις του FAO σχετικά με τα αέρια του θερμοκηπίου δείχνουν ότι οι εκπομπές από τη γεωργία, τη δασοκομία και την αλιεία έχουν σχεδόν διπλασιαστεί τα τελευταία πενήντα χρόνια και θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά επιπλέον 30% μέχρι το 2050, εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα.

Οι συνολικές ετήσιες εκπομπές από τη γεωργία έφθασαν 5.335 μετρικούς τόνους ισοδύναμου CO2 το 2011, σχεδόν 9% υψηλότερο από το μέσο όρο κατά την προηγούμενη δεκαετία (2001-2010). Η Ασία έρχεται πρώτη με 44% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που σχετίζονται με τη γεωργία, ακολουθούμενη από την Αμερική (25%), την Αφρική (15%), την Ευρώπη (12%), και την Ωκεανία (4%).

Σε επίπεδο ΕΕ, η γεωργία αντιπροσώπευε το 10% των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην ΕΕ το 2012.

«Βιώσιμη εντατικοποίηση»

Σύμφωνα με τη Monsanto, η «βιώσιμη εντατικοποίηση» μπορεί να δώσει τη λύση για να παράγουμε «πολύ περισσότερη τροφή» για τον ίδιο αριθμό εκταρίων. «Αυτό δεν είναι ψευδεπίγραφο – σε αντίθεση με ό, τι διδάσκεται στα γαλλικά, γερμανικά και ιταλικά δημόσια σχολικά εγχειρίδια», είπε ο Mitchener στην EurActiv.com.

Επομένως, τι είναι βιώσιμη εντατικοποίηση; Σύμφωνα με τον Mitchener, αυτό περιλαμβάνει τεχνικές όπως «γεωργία χωρίς όργωμα και να επεκταθεί η χρήση της κάλυψης των καλλιεργειών καθώς και έξυπνη άρδευση», το οποίο λέει «μπορεί να βοηθήσει τους γεωργούς να παράγουν περισσότερο, να δημιουργήσουν πιο υγιή εδάφη, να παγιδεύσουν τον άνθρακα και ταυτόχρονα να εξοικονομήσουν ενέργεια».

Στην ιστοσελίδα της, η Monsanto κάνει επίσης λόγο για γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες, λέγοντας ότι βοηθούν στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα , επειδή «οι αγρότες δεν πρέπει να οργώσουν τα χωράφια τους πολλές φορές για να ελέγξουν τα ζιζάνια ή να βάλουν πολλά εντομοκτόνα για την προστασία των καλλιεργειών από τα παράσιτα».

Η αλλαγή μοντέλου

Ο μετασχηματισμός του παγκόσμιου γεωργικού συστήματος προκειμένου να προσαρμοστεί στις σύγχρονες ανάγκες και να θρέψει τον κόσμο είναι μια μακρά διαδικασία που θα διαρκέσει χρόνια, αν όχι δεκαετίες. Αυτός είναι ο λόγος που μεγάλες πολυεθνικές, όπως η Syngenta, η Unilever και η Monsanto ακολουθούν μια μακροπρόθεσμη προσέγγιση για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων.

Οι περισσότεροι «γίγαντες» των γεωργικών ειδών διατροφής έχουν προχωρήσει σε συνεργασίες με αγρότες με στόχο να εξασφαλιστεί η βιώσιμη προμήθεια των προϊόντων τους και των πρώτων υλών, λαμβάνοντας υπόψη τις περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές παραμέτρους ταυτόχρονα.

Οι αγρότες ενεργούν υπό συγκεκριμένους κανόνες για την καλλιέργεια και την παραγωγή, ενώ συμμετέχουν στα προγράμματα σε εθελοντική βάση.

Γνωστή ως βιώσιμη γεωργία, ο στόχος αυτών των πρωτοβουλιών από τη βιομηχανία είναι η παραγωγή, μέσω καινοτόμων πρακτικών, μεγαλύτερης ποσότητας τροφίμων χρησιμοποιώντας το δυνατόν λιγότερους πόρους.

Ένα παράδειγμα είναι το «Σχέδιο Καλής Ανάπτυξης» της Syngenta, μια στρατηγική που ευθυγραμμίζεται με αναπτυξιακούς στόχους του ΟΗΕ. Στόχος της είναι να κάνει μια μετρήσιμη συνεισφορά από το 2020 με επίκεντρο: να καταστήσει τις καλλιέργειες πιο αποδοτικές, να διασώσει γεωργικές εκτάσεις και να ενισχύσει την βιοποικιλότητα. Η προστασία και η ενδυνάμωση των μικροκαλλιεργητών έχουν επίσης κεντρικό ρόλο.

«Από τότε που ξεκίνησε το πρόγραμμα το 2013, έχουν ενισχυθεί 4 εκατομμύρια εκτάρια αγροτικής γης μέσω της βιοποικιλότητας ή πρωτοβουλίες διατήρησης του εδάφους», είπε στην EurActiv ο επικεφαλής της Syngenta, Jon Parr. Μέχρι στιγμής, το πρόγραμμα έχει βοηθήσει περισσότερους από 17 εκατομμύρια μικροκαλλιεργητές να βελτιώσουν την παραγωγικότητά τους μέσω της εκπαίδευσης και της τεχνολογίας, βελτιώνοντας παράλληλα τη βιωσιμότητα.

Ερωτηθείς από την EurActiv τι συμβαίνει με τους αγρότες που δεν σέβονται τους κανόνες της αειφορίας και παράγουν εκτός του συμφωνημένου πλαισίου, απάντησε: «Το σχέδιο καλής ανάπτυξης δεν χωρά αποκλεισμούς και είναι διαδραστικό με την έννοια ότι μας ενδιαφέρει η άποψη των αγροτών και των παραγωγών σχετικά με το τι είναι και τι όχι κρίσιμης σημασίας κατά την εργασία […] είναι σημαντικό να σημειωθεί, ωστόσο, ότι η συμμετοχή στο σχέδιο είναι απολύτως εθελοντική».

Πρόσθεσε ότι μετά το δεύτερο έτος, η εταιρεία έχει «ένα πολύ καλό ποσοστό των καλλιεργητών που παραμένουν και εργάζονται μαζί μας».

Άλλες εταιρείες γεωργικών προϊόντων διατροφής επικεντρώνονται σε πρώτες ύλες. Ξ Unilever, μια βρετανο-ολλανδική πολυεθνική εταιρεία, έχει θέσει ένα φιλόδοξο στόχο να προμηθεύει το 100% των γεωργικών πρώτων υλών της βιώσιμα μέχρι το 2020, με ενδιάμεσους στόχους να έχουν τεθεί για το 2010 (10%), 2012 (30%) και το 2015 (50%).

«Το 55% των γεωργικών πρώτων υλών μας τώρα προέρχονται από βιώσιμες πηγές, από 14% το 2010», δήλωσε ο Freek Bracke, Διευθυντής Επικοινωνίας της Unilever Benelux.

Συγκέντρωση της παραγωγής

Αλλά οι δραστηριότητες των εταιρειών γεωργικών ειδών διατροφής δέχονται ιδιαίτερα δριμεία κριτική από περιβαλλοντικές οργανώσεις που τις κατηγορούν για υπερβολική επιρροή στις παγκόσμιες αγορές εμπορευμάτων.

«Η απελευθέρωση των γεωργικών αγορών κατά τα τελευταία 20 χρόνια έχει οδηγήσει στην αυξημένη συγκέντρωση της τροφικής αλυσίδας στα χέρια λίγων πολυεθνικών που τώρα ελέγχουν τις χημικές ουσίες, τους σπόρους, την εμπορία, την κατασκευή και τη λιανική πώληση του διατροφικού μας συστήματος», δήλωσε η Stanka Becheva, ακτιβίστρια στους Φίλους της Γης Ευρώπης.

Η κολοσσιαία διαπραγματευτική δύναμη αυτών των γιγάντων γεωργικών ειδών διατροφής τους δίνει τη δυνατότητα να ζυγίζουν «και τις πολιτικές και τις τιμές των γεωργικών προϊόντων», είπε στη EurActiv.

Η Becheva ήταν επίσης επιφυλακτική σχετικά με τους Στόχους Αειφόρου Ανάπτυξης του ΟΗΕ λέγοντας ότι δεν επικεντρώνονται επαρκώς στα ανθρώπινα δικαιώματα. Κατά την άποψή της, η υλοποίηση των ΑΣΧ τείνει να προωθήσει ένα συμβατικό μοντέλο ανάπτυξης, χωρίς την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της φτώχειας, της πείνας και του υποσιτισμού».

«Η νέα ατζέντα εξακολουθεί να μεροληπτεί υπέρ της δράσης του εταιρικού τομέα, η οποία χρησιμοποιεί εξειδικευμένες αγορές να αυξήσει τα κέρδη του, χωρίς να προβάλει καμία συγκεκριμένη προσπάθεια να ανακατευθύνει το παρόν μη βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο».

Σαράντης Μιχαλόπουλος 
 
euractiv.gr
Η παγκόσμια γεωργία κρατά το κλειδί της Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ Reviewed by texnologosgeoponos.gr on 5:45 μ.μ. Rating: 5

Δεν υπάρχουν σχόλια: