Top Ad unit 728 × 90

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

recent

Απόφοιτοι και ΠΑΝ.Δ.Α.(Πανεπιστήμιο Δυτ.Αττικής): Μια αδιαίρετη σχέση



Πόπη Π. Θεοδωρακάκου – Βαρελίδου,
Δρ Αρχιτέκτων Μηχανικός ΕΜΠ, Ομότιμη Καθηγήτρια ΑΕΙ Πειραιά Τ.Τ., τ. μέλος ΕΔΠ του ΕΜΠ

Κομβικό σημείο της ιστορικής μετάβασης που συντελείται στον ακαδημαϊκό χώρο με την ίδρυση του ΠΑΝ.Δ.Α. (προτεινόμενο ως δόκιμο αρκτικόλεξο για το νέο ΑΕΙ) είναι η ρύθμιση αντιστοίχισης των προγενέστερων πτυχίων για την πληθώρα των 4ετούς φοίτησης αποφοίτων των υφισταμένων τμημάτων, τα οποία λειτούργησαν επί 25ετία και πλέον με αυστηρούς ακαδημαϊκούς όρους και με τους φοιτητές, όχι ως επισκέπτες σε κενά αμφιθέατρα αλλά με υποχρεωτική φοίτηση, σε οργανωμένα εργαστήρια, με ικανοποιητική αναλογία διδασκόντων προς διδασκόμενους (μόνιμων και έκτακτων), με πολλαπλές δοκιμασίες ερευνητικών εργασιών, με συμμετοχές σε ερευνητικά προγράμματα και με εκπαίδευση από διδάσκοντες με τα ίδια ή και περισσότερα τυπικά προσόντα από αντίστοιχους των Πανεπιστημίων (ιδιαίτερα μετά το 2001), δεδομένης της πάγιας απαίτησης για πολυετή, αποδεδειγμένη και υψηλού επιπέδου επαγγελματική δραστηριότητα που περιλάμβανε ανέκαθεν η ιδρυτική νομοθεσία του Τεχνολογικού Τομέα.

Α. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των δύο ΑΕΙ και ο ρόλος των αποφοίτων

Θα πρέπει εδώ να επισημάνουμε, ότι τα ΑΕΙ Τεχνολογικού Τομέα με αυτούς τους αποφοίτους και με αυτά τα ακαδημαϊκά χαρακτηριστικά που εξέλιξαν επί 3 δεκαετίες – παρά τη συντονισμένη προσπάθεια υπό-ανάπτυξής τους από συντεχνίες, πολυτεχνεία, υπουργούς και Μ.Μ.Ε. – είχαν τα εξής αντικειμενικά επιτεύγματα:

1. Ακριβώς λόγω του ιδρυτικού προσανατολισμού τους σε προγράμματα σπουδών, διδασκαλία και εφαρμοσμένη έρευνα που θα ανταποκρίνονταν σε πραγματικές κοινωνικές ανάγκες, παρήγαγαν πτυχιούχους με πολύ υψηλή απορρόφηση στην αγορά εργασίας. Οι ειδικότητες που θεράπευαν τα δύο ιδρύματα είτε ήταν μοναδικές (δεν υπήρχαν στα υπόλοιπα ΑΕΙ) είτε ήταν εξ` αρχής σχεδιασμένες για να ανταποκριθούν στο εγχώριο και διεθνές αναπτυξιακό πεδίο. Το σαφέστατο αυτό χαρακτηριστικό αποτυπώνεται με αναλυτικές αναφορές στις εκθέσεις εξωτερικής αξιολόγησης των Τμημάτων και όχι μόνο σε Τμήματα που όντως ήταν μοναδικά στην Ελλάδα (ως ειδικότητες) αλλά και σε Τμήματα που η μοναδικότητά τους δεν γίνεται κατανοητή από τον τίτλο και μόνο (βλ. Έκθεση Εξωτερικής Αξιολόγησης για το Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τ.Ε. του ΑΕΙ Πειραιά Τ.Τ.).

Την ίδια στιγμή, τα πολυτεχνεία της χώρας, ανταποκρινόμενα στην επιθυμία τους να εξυπηρετήσουν συγκεκριμένα διδακτορικά, ανέπτυσσαν προγράμματα σπουδών με κριτήριο αυτά τα συγκεκριμένα διδακτορικά, έφταναν τα 65 έως 70+ μαθήματα που θα έπρεπε να ολοκληρώσει ο φοιτητής τους και είχαν το – μοναδικό παγκοσμίως – μέσο όρο μαθημάτων/εξάμηνο, κυμαινόμενο μεταξύ 7,5–8 μαθήματα/εξάμ. για τα εννέα (9) εξάμηνα μαθημάτων (η διεθνής πρακτική είναι 5 έως 6–6,5 μ.ο. μαθημάτων/εξάμ.).

2. Τα δύο προς συγχώνευση ΑΕΙ ανέπτυξαν ένα ευρύτατο πλέγμα πετυχημένων και εξωστρεφών μεταπτυχιακών προγραμμάτων (Π.Μ.Σ.), σε πρωτότυπα αντικείμενα, που επίσης προσαρμόζονταν στις πραγματικές ανάγκες και εξελίξεις της κοινωνίας, της επιστήμης και της τεχνολογίας, προκειμένου να είναι ελκυστικά, παρά τα νομοθετικά προσκόμματα πριν το 2008 και παρά την επίμονη προσπάθεια του Υπουργείου Παιδείας εν μέσω μνημονίου (2010 – 2013) να μην ιδρύει Π.Μ.Σ. στα ΑΕΙ Τεχνολογικού Τομέα, παραβιάζοντας την ισχύουσα τότε νομοθεσία (βλ. σχετ. την 1η προσφυγή του ΑΕΙ Πειραιά Τ.Τ. στο ΣτΕ). Την ίδια στιγμή, τα πανεπιστήμια είχαν ήδη αναπτύξει μεταπτυχιακά προγράμματα, προσαρμοσμένα – όχι απαραίτητα στις ανάγκες της κοινωνίας και της παραγωγής – αλλά κατ` αρχήν στο προσωπικό που είχαν και ήταν διατεθειμένο να διδάξει δωρεάν σε αυτά.

3. Τα δύο Ιδρύματα ανέπτυξαν σημαντικές εργαστηριακές υποδομές, τεχνογνωσία και συνεργασίες, στις οποίες καθοριστικό ρόλο έπαιξαν οι πρώην φοιτητές τους, είτε εκπονώντας ερευνητικές εργασίες (πτυχιακές κ.ά.), είτε υποβοηθώντας την καθημερινή λειτουργία τους (λόγω και της καθημερινής υποχρεωτικής παρακολούθησης) είτε – αργότερα – στελεχώνοντάς τα ως έκτακτο ή μόνιμο προσωπικό (ΕΤΕΠ ή ΕΔΙΠ). Ας σημειωθεί, ότι η πολυεπίπεδη ερευνητική, συνεργατική και διδακτική δραστηριότητα των εργαστηρίων των Ιδρυμάτων αναπτύχθηκε χωρίς το νομικό πλαίσιο ίδρυσης εργαστηρίων που είχε ο Πανεπιστημιακός Τομέας από το 1982 ενώ, όταν υπήρξε το νομικό πλαίσιο (Σεπτ. 2009), το Υπουργείο επίσης αρνείτο να εφαρμόσει τη σχετική νομοθεσία μέχρι το 2013 (βλ. σχετ. τη 2η προσφυγή του ΑΕΙ Πειραιά Τ.Τ. στο ΣτΕ).

4. Τα ως άνω ακαδημαϊκά χαρακτηριστικά, που διαμορφώθηκαν και με την ουσιώδη συμμετοχή των πρώην φοιτητών μας, οδήγησαν τα ΑΕΙ Τεχνολογικού Τομέα της χώρας σε διεθνούς απήχησης ερευνητικά επιτεύγματα, τα οποία όμως, δεν έχουν γίνει ιδιαιτέρως γνωστά στην ελληνική κοινωνία από τα Μ.Μ.Ε.
Αλήθεια, γιατί αποσιωπώνται οι – μεγάλης εμβέλειας – βραβευμένες ερευνητικές δράσεις του ΤΕΙ Ηπείρου και αρκετές άλλες του ΑΕΙ Πειραιά Τ.Τ. (π.χ. βραβεύσεις στο πλαίσιο Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Βιώσιμης Ενέργειας για το πρόγραμμα συνδυασμού κάλυψης ενεργειακών αναγκών με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για την ενεργειακή αυτονομία της Τήλου από επιστημονική ομάδα με συντονιστή το Εργαστήριο Ήπιων Μορφών Ενέργειας). Γιατί έχει ελάχιστη προβολή από τα εγχώρια Μ.Μ.Ε. η πολυβραβευθείσα ερευνητική επιτυχία παγκόσμιας εμβέλειας του καθηγητή ΑΕΙ Πειραιά Τ.Τ. Γ. Νικολαΐδη και της ερευνητικής του ομάδας, για εναλλακτική τεχνολογία αντιρρύπανσης για τον καθαρισμό των θαλασσών από πετρελαιοειδή, η οποία έχει τύχει εκτενούς αφιερώματος από το BBC;

5. Η ουσιαστική συμμετοχή των πρώην φοιτητών μας και η προσπάθεια του διδακτικού προσωπικού αποκτούν ακόμα μεγαλύτερη σημασία, εάν συνεκτιμηθεί, ότι όλα τα παραπάνω συντελέσθηκαν, όχι μόνο σε συνθήκες θεσμικής ανομίας, παράνομων πρακτικών της διοίκησης και υποχρηματοδότησης σε σχέση με τον Πανεπιστημιακό Τομέα, όχι μόνο με υπερδιπλάσιες νομοθετημένες ώρες διδασκαλίας για το διδακτικό προσωπικό αλλά, το βασικότερο, χωρίς την κινητήριο δύναμη κάθε ακαδημαϊκής μονάδας διεθνώς: Τους υποψήφιους διδάκτορες (δηλαδή τον τρίτο κύκλο σπουδών).

Β. Επαγγελματική περιθωριοποίηση των πτυχιούχων και ΠΑΝ.Δ.Α.

Η απορρόφηση και η ζήτηση των πτυχιούχων από την αγορά εργασίας συνδυάστηκε παράλληλα με μια μοναδικού εύρους αναπτυξιακή στρέβλωση ως προς την ένταξή τους στην παραγωγική διαδικασία.

Δεν υπήρξε δηλαδή, από την ίδρυση των ΤΕΙ (1983) μέχρι σήμερα, πλαίσιο άσκησης του επαγγέλματος για τις πολλές χιλιάδες αποφοίτους αρκετών κρίσιμων ειδικοτήτων, κυρίως στον τομέα των ιδιωτικών έργων.

Για παράδειγμα, ενώ το επάγγελμα του μηχανικού 5ετούς φοίτησης στην Ελλάδα ήταν εν γένει, σε όλες τις άλλες παραμέτρους του, ένα κατ` εξοχήν «ανοιχτό» επάγγελμα, χωρίς τα στεγανά άλλων επαγγελμάτων (και μάλιστα, με μεγάλες αλληλοεπικαλύψεις μεταξύ των ειδικοτήτων), υπάρχει ωστόσο τα τελευταία 30 χρόνια ένα αδιανόητο «κλείσιμο» – αποκλεισμός πρόσβασης για βασικές ειδικότητες των μηχανικών 4ετούς φοίτησης. Η περιθωριοποίηση επεκτείνεται βεβαίως και στο δημόσιο τομέα, όπου καθιερώθηκε η διαχωριστική γραμμή «Τ.Ε.» – «Π.Ε.», η απόλυτη σύγχυση μεταξύ «Δ.Ε.» και «Τ.Ε.» και ο πρόσφατος αποκλεισμός των «Τ.Ε.» από όλες τις θέσεις ευθύνης, ο οποίος προβλέφθηκε στα νέα οργανογράμματα όλων των Υπουργείων (τα οποία συντάχθηκαν από υπαλλήλους «Π.Ε.»). Οι δε Δήμοι με τα προσοντολόγια των προκηρύξεών τους, τις «αξιολογήσεις» και τις «μοριοδοτήσεις» τους έχουν τέτοια αντίληψη του Τεχνολογικού Τομέα των ΑΕΙ, που η άγνοιά τους θα μπορούσε να τροφοδοτήσει σενάρια επιθεώρησης ή θέατρο του παράλογου.

Η όλη κατάσταση, η οποία παραπέμπει σε καθεστώς «φυλετικών» διακρίσεων (επαγγελματικού τύπου), εκτρέπει τα ΑΕΙ της χώρας από τον παραγωγικό και αναπτυξιακό τους ρόλο. Το κράτος επενδύει σε εκπαίδευση αλλά ένα άλλο (παρα)κράτος ανταγωνιστικών συμφερόντων παρεισφρύει στις κρατικές δομές και εμποδίζει αυτήν την εκπαίδευση να «περάσει» στην παραγωγική διαδικασία και να αποδώσει την προστιθέμενη αξία της. Από την άλλη πλευρά, οι απόφοιτοι των ΑΕΙ Τεχνολογικού Τομέα, προκειμένου να ενταχθούν εργασιακά ή να ισοσταθμίσουν το «εκ γενετής» μειονέκτημα, «υπερεκπαιδεύονται» ή «ετεροαπασχολούνται» και εν τέλει, εξωθούνται στην εργασιακή εκμετάλλευση.

Βεβαίως, οι ευθύνες βαρύνουν (και) όλους εμάς, γιατί, περιορισμένοι στον εκπαιδευτικό μας ρόλο και βολεμένοι στους καθηγητικούς «θώκους» μας, δεν αντιδράσαμε οργανωμένα (ως ακαδημαϊκή κοινότητα) στη διαρκή και συστηματική υποβάθμιση των αποφοίτων μας.

Η – τελείως έκνομη – κατάσταση που έχει διαμορφωθεί, συνιστά καταφανέστατη καταπάτηση βασικών κοινωνικών και συνταγματικών δικαιωμάτων ενώ έχει πολλές νομικές πτυχές που χρήζουν διερεύνησης και δεν αναλύονται στα πλαίσια ενός άρθρου. Το δε γεγονός ότι αυτές οι πτυχές δεν έχουν αναδειχθεί, είναι ενδεικτικό της αδύναμης συλλογικής εκπροσώπησης των πτυχιούχων ΑΕΙ Τεχνολογικού Τομέα και της σχεδόν ανύπαρκτης εκπροσώπησης σε επίπεδο επαγγελματικών ειδικοτήτων (συλλόγων), παρά το μεγάλο πλήθος των ενδιαφερομένων επαγγελματιών. Μήπως όμως τελικά τα επαγγελματικά συνδικάτα και «ισνάφια» που συγκροτούν το – κατά μία έννοια – «σκιώδες» κράτος πρέπει να δεχθούν τη διεύρυνση των μελών τους, γιατί αυτό απαιτεί η εξέλιξη των πραγμάτων; Το ΤΕΕ ούτως ή άλλως θα αναγκαστεί να εντάξει στους κόλπους του τους αποφοίτους των κολλεγίων ως ενεργά μέλη του, γιατί απλούστατα οι απόφοιτοί τους έχουν δικαίωμα άσκησης του επαγγέλματος του μηχανικού στην Ευρώπη.

Το ΠΑΝ.Δ.Α. με την ίδρυσή του έρχεται να αποτελέσει το πρώτο σοβαρό αντιστάθμισμα στα φαινόμενα της διαρθρωτικής υπανάπτυξης που – ενδεικτικά και μόνο – επισημάνθηκαν. Το δεύτερο (και δυσκολότερο) θα είναι η σύνταξη και νομοθέτηση πλαισίου άσκησης επαγγέλματος για πολλές χιλιάδες επαγγελματίες.

Όμως, η ίδρυση του ΠΑΝ.Δ.Α. θα είναι ένα ατελές εγχείρημα και θα εντείνει το αίσθημα περιθωριοποίησης των ήδη αποφοίτων, εάν δεν συνδυαστεί με τη δυνατότητα του πτυχιούχου να έχει πρόσβαση στο πανεπιστημιακό πτυχίο, υπό όρους που θα τεθούν από το νέο Ίδρυμα. Άλλωστε, αυτές οι διαδικασίες αντιστοίχισης – ισοτίμησης πτυχίων έχουν επαναληφθεί στο παρελθόν σε κάθε διάδοχο ακαδημαϊκό φορέα και μάλιστα σε περιπτώσεις, όπου η ισοτίμηση δεν ήταν καθόλου ορατή.
 Αν βρήκατε το άρθρο ενδιαφέρον κλικ ΕΔΩ
Για άμεση ενημέρωση ακολουθήστε μας στο facebook & στο twitter
Απόφοιτοι και ΠΑΝ.Δ.Α.(Πανεπιστήμιο Δυτ.Αττικής): Μια αδιαίρετη σχέση Reviewed by Τεχνολόγος Γεωπόνος on 10:00 π.μ. Rating: 5

Δεν υπάρχουν σχόλια:

All Rights Reserved by Γεωπόνος Τ.Ε. ''Τεχνολόγος'' © 2014 - 2015
Powered By Blogger, Designed by Sweetheme, Installed By Bloggertips

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Από το Blogger.