ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

recent

Η καταστροφή της παραγωγής της δενδροκαλλιέργειας & των αμπελιών από παγετούς


Πριν λίγες μέρες (8-10 Απριλίου) είχαμε αισίως των τέταρτο ή πέμπτο παγετό της φετινής άνοιξης. Ένα φαινόμενο πολύ περίεργο. Γιατί οι παγετοί ακολούθησαν περιόδους με υψηλές σχετικά θερμοκρασίες. Προσωπικά δεν μπορώ να θυμηθώ στον μισό αιώνα που ασχολούμαι με τη γεωργία να είχαμε παρόμοια φαινόμενα. Όχι όψιμους παγετούς που συμβαίνουν ίσως κάθε 20-25 χρόνια αλλά πολλούς σε έναν χρόνο. Και η χρονιά που προηγήθηκε είχε αρκετά παρόμοια φαινόμενα. 

Οι μήνες Δεκέμβριος, Ιανουάριος και Φεβρουάριος ήταν ανοιξιάτικοι (και μάλιστα χωρίς καθόλου βροχές) και ο Μάρτιος έκανε παγωνιές. Είναι τυχαία φαινόμενα; 

Ή είναι η κλιματική αλλαγή που αρχίζει να μας δείχνει τα δόντια της; Κανείς δεν μπορεί να δώσει άμεση πειστική απάντηση. Καθώς η κλιματική αλλαγή σύμφωνα με τα μοντέλα που χρησιμοποιούνται προβλέπει σενάρια για διάφορα επίπεδα ανόδου της θερμοκρασίας στα επόμενα χρόνια μέχρι το τέλος του αιώνα ανάλογα με τα αέρια του θερμοκηπίου που θα παράγουμε. 

Οι επιπτώσεις όμως της αύξησης της θερμοκρασίας δεν είναι γνωστές. Πολλοί επιστήμονες προβλέπουν αλλαγές στις βροχοπτώσεις, στους καύσωνες, κυκλώνες κ.λπ. αλλά τίποτε δεν είναι απόλυτο. Επομένως βρισκόμαστε σε μια κατάσταση αβεβαιότητας και προφανώς θα πρέπει να προετοιμαστούμε για τα χειρότερα. Και πρώτα από όλα θα πρέπει να συζητήσουμε τι θα γίνει αν συνεχιστούν τα όσα ζήσαμε την προηγούμενη και την τρέχουσα χρονιά.


Η γεωργία της Θεσσαλίας αντιμετωπίζει ιδιαίτερα προβλήματα από τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Ιδιαίτερα οι πιο παραγωγικές δενδροκαλλιέργειες αντιμετωπίζουν πρόβλημα από την καταστροφή των ανθών τους και της καρποφορίας. Μέχρι τώρα είχαμε καταστροφές κυρίως των αμυγδάλων που ανθίζουν πρώιμα. Ίσως και κάποιες ζημιές σε πολύ πρώιμες ποικιλίες νεκταρίνια, ροδακίνων, βερικόκων. 

Φέτος όμως η λίστα απλώθηκε πολύ. Έχουμε ζημιές και σε κεράσια, αμπέλια πιθανώς και σε αχλάδια και άγνωστο αν θα υπάρχουν ζημιές και σε μηλιές. Είναι επίσης πιθανό να έχουμε επιπτώσεις και στα χειμερινά σιτηρά και δεν ξέρω τι επιπτώσεις θα έχει στα πρώιμα καλαμπόκια. Το σιτάρι από όσο θυμάμαι αντέχει σε θερμοκρασίες -8ο τον χειμώνα, αλλά στο στάδιο του φύλου σημαίας η αντοχή είναι πολύ μικρότερη. Για το καλαμπόκι είναι στους +10ο . Ζημιές θα υπάρχουν όπως και πέρυσι και σε πολλά λαχανικά όπως ο αρακάς που προκλήθηκε μικροκαρπία που έκανε μη εμπορεύσιμο το προϊόν.


Είχα την ευκαιρία να επισκεφτώ τη περιοχή των Δελερίων και να δω την καταστροφή. Σε όλη σχεδόν την έκταση οι ζημιές στα περισσότερα δένδρα και αμπέλια είναι ολικές. Τα αμπέλια μόλις άρχισαν να βλαστάνουν οι οφθαλμοί καταστράφηκαν από τον τελευταίο παγετό. Είναι πιθανό να χρειαστεί περισσότερο από ένας χρόνος για να αποκατασταθεί η παραγωγή. Αμύγδαλα, νεκταρίνια, ροδάκινα επίσης καταστράφηκαν από τους διαδοχικούς παγετούς. Ένα εντυπωσιακό φαινόμενο μια περιοχή να μην έχει υποστεί καθόλου ζημιά. Ο πρόεδρος του τοπικού συνεταιρισμού, που είχε την καλοσύνη να με γυρίσει στα χωράφια, το απέδωσε στον συνεχή αέρα που φυσά από ένα άνοιγμα μεταξύ των βουνών. 

Ένα αντίστοιχο φαινόμενο φαίνεται έχουμε και κοντά στα Τέμπη. Κάποιος μου είπε ότι οι ανεμογεννήτριες στην είσοδο της κοιλάδας το προκαλούν. Η γνώμη μου είναι ότι μάλλον η ίδια η κοιλάδα είναι η αιτία. Σας έχω φωτογραφίες της καταστροφής αλλά και δένδρων που την απέφυγαν.Η ζημιά για τους παραγωγούς - δενδροκαλλιεργητές (και ευρύτερα για την εθνική οικονομία) είναι τεράστια. Για κάθε στρέμμα 1000 ευρώ και περισσότερα. 

Γιατί ο παραγωγός θα πρέπει όλη τη χρονιά να κάνει όλες τις καλλιεργητικές φροντίδες-κόστος εκτός της συγκομιδής. Οικονομική καταστροφή. Το ερώτημα που πρέπει να τεθεί σε συζήτηση είναι αν μπορούσαμε να αποφύγουμε ή έστω να περιορίσουμε την καταστροφή.


Δυστυχώς αυτό που λείπει είναι τα στοιχεία για το τι μπορεί να εφαρμοστεί, πώς και με ποια πιθανότητα επιτυχίας στην περιοχή μας. Από μια πρόχειρη ανάλυση της βιβλιογραφίας μπορούμε να χωρίσουμε τις μεθόδους προστασίας σε παθητικές και ενεργητικές.


Παθητικές μέθοδοι είναι:

  • Αποφυγή περιοχών με έντονους παγετούς. Εδώ χρειαζόμαστε μετεωρολογικά στοιχεία για πολλά χρόνια να εντοπίσουμε τις κατάλληλες περιοχές αλλά και η εμπειρία των παραγωγών συμβάλλει στην αναγνώριση των περιοχών.
  • Καλά είναι να αποφεύγουμε χαμηλά σημεία του αναγλύφου καθώς εκεί συγκεντρώνεται ο βαρύτερος ψυχρός αέρας.
  • Γενικά οι πλαγιές υποφέρουν λιγότερο από παγωνιές. Στην καταστροφή του 2001 τα αμπέλια του Τυρνάβου καταστράφηκαν, ενώ της Ραψάνης δεν έπαθαν τίποτα. Υπάρχουν περιοχές με συνεχή ρεύματα αέρα που δεν υποφέρουν από παγετούς.
  • Επιλογή ειδών και ποικιλιών με όψιμη ανθοφορία. Αν και με παγετούς στις 10 Απριλίου μάλλον είναι δύσκολο να βρούμε κατάλληλες ποικιλίες και είδη.
  • Ορθή διαχείριση της λίπανσης των δένδρων. Τα δένδρα σε καλή κατάσταση είναι πιο ανθεκτικά στον παγετό. Πρώιμη εφαρμογή αζωτούχων λιπασμάτων κάνει πρωιμότερη την ανάπτυξη βλαστών που ζημιώνονται από τον παγετό. Καλά είναι να αποφεύγουν τις εφαρμογές αζώτου αργά το καλοκαίρι και το φθινόπωρο και πολύ νωρίς την άνοιξη.
  • Όψιμο κλάδεμα βοηθά στη μείωση της ζημιάς.
  • Αποφυγή κατεργασίας του εδάφους. Το έδαφος που αναμοχλεύεται δημιουργεί κενά αέρα που μειώνουν την αποθήκευση θερμότητας στο έδαφος.
  • Υγρό έδαφος επίσης αποθηκεύει μεγαλύτερη ποσότητα θερμότητας που μειώνει τον κίνδυνο παγετού. Διότι συνήθως ο παγετός ακολουθεί μέρα με ηλιοφάνεια που επιτρέπει τη θέρμανση του εδάφους και την αποθήκευση θερμότητας κάτι που αμβλύνει τη μείωση της θερμοκρασίας το βράδυ.
  • Η βλάστηση στο έδαφος μειώνει επίσης τη θέρμανση του εδάφους. Οπότε καλά είναι να διατηρείται η βλάστηση χαμηλά κάτω από 5 εκατοστά.


Γράφει ο Φάνης Γέμτος, γεωπόνος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

 

Στήλη Aγροτικά Εφόδια

eleftheria.gr 

Αν βρήκατε το άρθρο ενδιαφέρον κλικ ΕΔΩ
Για άμεση ενημέρωση ακολουθήστε μας στο facebook και στο twitter

 

Η καταστροφή της παραγωγής της δενδροκαλλιέργειας & των αμπελιών από παγετούς Reviewed by texnologosgeoponos.gr on 4:00 π.μ. Rating: 5

Δεν υπάρχουν σχόλια: