Τι ενισχύσεις θα εισπράττει ο Έλληνας αγρότης από το 2023 με την νέα ΚΑΠ

Αποσαφηνίζονται πλέον οι βασικές παράμεροι του εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου της νέας ΚΑΠ, καθώς το ΥΠΑΑΤ θέτει πλέον στη διάθεση των παραγωγώ...


Αποσαφηνίζονται πλέον οι βασικές παράμεροι του εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου της νέας ΚΑΠ, καθώς το ΥΠΑΑΤ θέτει πλέον στη διάθεση των παραγωγών τις προτάσεις του, όσον αφορά τον Πρώτο Πυλώνα και τις άμεσες ενισχύσεις που θα χορηγούνται από το έτος 2023 και μετά. 

Η «ΥΧ» παρουσιάζει κατ’ αποκλειστικότητα τις προτάσεις του υπουργείου, όσον αφορά το νέο καθεστώς των Συνδεδεμένων Ενισχύσεων, την εφαρμογή της Αναδιανεμητικής Ενίσχυσης και των Οικολογικών Σχημάτων. Πρέπει να τονιστεί ότι οι προτάσεις αυτές είναι τα τελικά κείμενα των εμπειρογνωμόνων, με βάση τις οδηγίες του ΥΠΑΑΤ. Ωστόσο, δεν πρέπει να αποκλειστούν προσθήκες, για παράδειγμα στις Συνδεδεμένες, όπως αναφέρεται αναλυτικά στη συνέχεια.

Άμεσες Ενισχύσεις

✱ Βασική Ενίσχυση: Διατηρούνται οι τρεις αγρονομικές περιφέρειες. Προτείνεται η κατάργηση της ιστορικότητας των δικαιωμάτων ενίσχυσης, μέσω της εφαρμογής πλήρους σύγκλισης της αξίας τους, που θα ξεκινήσει το έτος 2022 και θα ολοκληρωθεί το 2026.

✱ Αναδιανεμητική Ενίσχυση: Τα κράτη-μέλη πρέπει να αφιερώνουν ετησίως ποσοστό 10% του φακέλου των άμεσων ενισχύσεών τους (πλην της ειδικής ενίσχυσης βάμβακος) για την αναδιανεμητική ενίσχυση. Ο προϋπολογισμός θα ανέλθει σε 189.166.000 ευρώ ανά έτος.

✱ Οικολογικά Σχήματα: Η συνολική ενίσχυση για τα συγκεκριμένα προγράμματα θα απορροφήσει το 25% των πόρων των άμεσων ενισχύσεων σε ετήσια βάση. Προτείνεται λίστα 19 παρεμβάσεων ανά θεματικό άξονα. Ο προϋπολογισμός εκτιμάται σε 460 εκατ. ευρώ ανά έτος.

✱ Συμπληρωματική Εισοδηματική Ενίσχυση των Νέων Γεωργών: Το 3% των δαπανών της ΚΑΠ θα κατευθυνθεί για την ενίσχυση των Νέων Γεωργών.

✱ Συνδεδεμένες Ενισχύσεις: Μεταβάλλεται το καθεστώς σε ένα μικρότερο σχήμα Συνδεδεμένων Ενισχύσεων επικεντρωμένο στα σιτηρά και στην κτηνοτροφική παραγωγή, καθώς, σύμφωνα με τις μελέτες, «είναι οι μόνοι παραγωγικοί κλάδοι που με τη χρήση των συνδεδεμένων ενισχύσεων αυξάνουν την ανταγωνιστικότητά τους». Ο προϋπολογισμός εκτιμάται σε 142,5 εκατ. ευρώ το έτος.

✱ Ειδική Ενίσχυση Βάμβακος: Η ειδική ενίσχυση για το βαμβάκι για την Ελλάδα ανέρχεται σε 183,9 εκατ. ευρώ ετησίως. Η έκταση αναφοράς για τη χώρα μας ανέρχεται σε 250.000 εκτάρια.

Α. Ορισμοί

Ξεκαθαρίστηκαν οι προθέσεις του ΥΠΑΑΤ, όσον αφορά τον ορισμό του ενεργού γεωργού και του νέου αγρότη.

α) Ενεργός γεωργός

Ως ενεργοί γεωργοί θα ορίζονται οι εξής:

✱ Οι κάτοχοι γεωργικών εκμεταλλεύσεων που έλαβαν ενισχύσεις λιγότερες των 5.000 ευρώ.

✱ Όσοι έλαβαν ενισχύσεις περισσότερες των 5.000 ευρώ, εφόσον συντρέχουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις και προϋποθέσεις. Αυτές θα αφορούν στην εγγραφή τους στο Μητρώο Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων και την προσκόμιση στοιχείων σχετικά με την παραγωγή, όπως τιμολογίων αγοράς εισροών και πώλησης προϊόντων.

β) Νέος αγρότης

Για τον ορισμό του νέου αγρότη, εκτός από το ηλικιακό όριο των 40 ετών και της υποχρέωσης να είναι αρχηγός γεωργικής εκμετάλλευσης, εισάγεται και το κριτήριο της εκπαίδευσης και κατάρτισης (επίπεδο γνώσεων).

Ειδικότερα, θα πρέπει να είναι κατ’ ελάχιστο επίπεδο 4, δηλαδή επαγγελματική σχολή ή λύκειο. Εάν είναι επίπεδο 2 (δηλαδή, απολυτήριο Γυμνασίου) πρέπει να συνοδεύεται επιπλέον με εκπαίδευση γεωτεχνικής κατεύθυνσης ή με αποδεδειγμένη άσκηση του επαγγέλματος του αγρεργάτη διάρκειας ισοδύναμης τριών συναπτών ετών.

Β. 

Β. Συνδεδεμένες Ενισχύσεις

Η πρόταση αφορά οκτώ καθεστώτα Συνδεδεμένων Ενισχύσεων, που επιλέχθηκαν με βάση συγκεκριμένα κριτήρια, όπως η συμβολή τους στην ανταγωνιστικότητα του κλάδου, στη διατροφική και επισιτιστική ασφάλεια της χώρας, στον βαθμό απορρόφησης προηγούμενων ετών, αλλά και ότι συνάδουν με τη νέα οδηγία για τα Νερά 2000/60/ΕΚ.

Με βάση την πρόταση, το ύψος των νέων ενισχύσεων εκτιμάται περίπου σε 142,5 εκατ. ευρώ ανά έτος, ενώ το επιτρεπόμενο ανώτερο όριό τους είναι στα 260 εκατ. ευρώ (15% του προϋπολογισμού). Όπως επισημαίνεται στο σκεπτικό της πρότασης, με τον τρόπο αυτόν «γίνεται εξοικονόμηση 117,5 εκατ. ευρώ που ενσωματώνονται στη Βασική Ενίσχυση. Στην περίπτωση αυτή, η εκτιμώμενη Βασική Ενίσχυση, συνολικά το 2023, από περίπου 840 εκατ. ευρώ, θα διαμορφωθεί σε 1.057,5 εκατ. ευρώ, δηλαδή στα ίδια επίπεδα με το έτος 2019».

Ωστόσο, και σύμφωνα με το ρεπορτάζ μας, το ΥΠΑΑΤ εξετάζει να προσθέσει έως και δύο επιπλέον ενισχύσεις σε τομείς. Φαίνεται πως η Κορινθιακή σταφίδα είναι ένας από τους τομείς που δεν αποκλείεται να συνεχιστεί και κατά τη νέα προγραμματική περίοδο. Στο παρασκήνιο ακούγεται και η επιτραπέζια ελιά, που ίσως είναι και ο άσος στο μανίκι που κρύβει ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Σπήλιος Λιβανός.

Αναλυτικά, οι προτεινόμενες Συνδεδεμένες Ενισχύσεις από το έτος 2023:

✱ Σκληρό σιτάρι: Αφορά επιλέξιμη έκταση περίπου 160.000 εκταρίων, με ενδεικτική τιμή 80 ευρώ/εκτάριο (8 ευρώ/στρέμμα). Το ποσό των Συνδεδεμένων για τον συγκεκριμένο τομέα θα ανέρχεται κατά μέσο όρο στα 12.800.000 ευρώ ανά έτος. Σημειώνεται ότι για το έτος ενίσχυσης 2021, η ενδεικτική τιμή είναι στα 46,25 ευρώ/εκτάριο και ο προϋπολογισμός ανέρχεται σε 11,5 εκατ. ευρώ περίπου. Η ενίσχυση αυτή στοχεύει στη χρήση πιστοποιημένου σπόρου.

✱ Μαλακό σιτάρι: Αφορά κατά μέσο όρο (2016-2020) 58.240 εκτάρια και το συνολικό ποσό θα ανέρχεται σε 4.569.200 ευρώ ανά έτος.

✱ Κριθάρι: Αφορά κατά μέσο όρο (2016-2020) 83.200 εκτάρια και το συνολικό ποσό θα ανέρχεται σε 6.656.000 ευρώ ανά έτος. Η ενίσχυση στοχεύει στην ενδυνάμωση της εγχώριας παραγωγής ζωοτροφών και στην υποστήριξη της βιομηχανίας παραγωγής βύνης. Σύμφωνα με το σκεπτικό, «το 15% της εγχώριας παραγωγής (και με αυξητικές τάσεις) κατευθύνεται στη βυνοποίηση, που σταδιακά εμφανίζει και εξαγωγική δραστηριότητα».

✱ Βόειο κρέας: Σύμφωνα με την πρόταση, προβλέπονται 141.000 σφάγια έναντι 71.000 σήμερα, όσον αφορά μοσχάρια άνω των 14-15 μηνών. Επιπλέον, προβλέπονται 12.500 σφάγια έναντι 8.800 σήμερα για μοσχάρια 11-12 μηνών. Ο συνολικός προϋπολογισμός της ενίσχυσης θα ανέλθει σε 36,9 εκατ. ευρώ, έναντι 38 εκατ. ευρώ περίπου σήμερα. Με βάση το σκεπτικό της πρότασης, στόχος είναι η αύξηση της εγχώριας παραγωγής, ώστε να μειωθεί το αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο που σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην εισαγωγή βόειου κρέατος. «Η εγχώρια παραγωγή βοδινού κρέατος καλύπτει σταδιακά λιγότερο την εγχώρια κατανάλωση, με τον δείκτη αυτάρκειας να παρουσιάζεται πτωτικός (ποσοστό αυτάρκειας κάτω του 25%), ενώ και η εγχώρια κατανάλωση βόειου κρέατος μειώθηκε».

✱ Πρόβειο και αίγειο κρέας: Προτείνεται ο προϋπολογισμός να ανέλθει σε 51,9 εκατ. ευρώ ανά έτος από 54,4 εκατ. ευρώ που είναι σήμερα, με τον εκτιμώμενο πληθυσμό αιγοπροβάτων να παραμένει στα ίδια επίπεδα (5,4 εκατ. αιγοπρόβατα). «Η συνδεδεμένη στοχεύει στην υποστήριξη της κτηνοτροφικής παραγωγής (που υπολείπεται της φυτικής), μέσω της γέννησης εριφίων και αρνιών. Ως παράλληλη συνέπεια αυτής της παραγωγικής διαδικασίας προκύπτει και παραγωγή γάλακτος από τις αίγες και τις προβατίνες που γέννησαν», σημειώνεται στο σκεπτικό, στο οποίο υπογραμμίζεται επιπλέον η «διατήρηση της υψηλής ανταγωνιστικότητας του κλάδου», η «παραγωγή πρώτης ύλης για την παραγωγή προϊόντος προστιθέμενης αξίας (φέτα)», η «τόνωση της έντονα ελλειμματικής παραγωγής ερυθρού κρέατος, μέσω της γέννησης εριφίων και αρνιών που κατευθύνονται στην κρεοπαραγωγή» και η «ενίσχυση παραμονής κτηνοτρόφων στις ορεινές και μειονεκτικές περιοχές (επιπρόσθετα της εξισωτικής αποζημίωσης)».

✱ Σπόροι σποράς: Προτείνεται ο προϋπολογισμός να ανέλθει σε 5,1 εκατ. ευρώ από 2,8 εκατ. ευρώ σήμερα (έκταση 9.500 εκτάρια). «Η ενίσχυση στοχεύει στην αυτάρκεια σε πολλαπλασιαστικό υλικό που αφορούν τα όσπρια, τα κτηνοτροφικά ψυχανθή και τη σόγια», επισημαίνεται στο σκεπτικό της πρότασης. Επιπλέον, υπογραμμίζεται ότι συμβάλλει «στην ανάπτυξη της κτηνοτροφίας, καθώς υποστηρίζεται η παραγωγή σπόρων (κυρίως) για την καλλιέργεια χονδροειδών ζωοτροφών», ενισχύει «την επάρκεια σπόρων για βρώσιμα από τον άνθρωπο όσπρια (αρκετοί από τους οποίους ανήκουν σε τοπικές ποικιλίες)» και συμβάλλει στην ενίσχυση της μεσογειακής διατροφής, συστατικό στοιχείο της οποίας αποτελούν τα όσπρια.

✱ Πρωτεϊνούχα κτηνοτροφικά ψυχανθή: Προτείνεται ο προϋπολογισμός να ανέλθει σε 11,5 εκατ. ευρώ από 6,6 εκατ. ευρώ σήμερα (έκταση 75.000 εκτάρια). Η συνδεδεμένη «στοχεύει στη μείωση της εξάρτησης της διατροφής των ζώων από εισαγόμενους από τρίτες χώρες πρωτεϊνούχους καρπούς και στη μείωση του κόστους παραγωγής των κτηνοτροφικών προϊόντων (αφού η διατροφή των ζώων συμμετέχει σε ποσοστό 50%-70% στο σύνολο των κτηνοτροφικών δαπανών)». Όπως υπογραμμίζεται, μεταξύ άλλων, στο σκεπτικό, οι καλλιέργειες των ψυχανθών είναι εξαιρετικά φιλοπεριβαλλοντικές (συμβάλλουν στη μείωση των νιτρικών λιπασμάτων, λόγω αυξημένης δέσμευσης αζώτου στις ρίζες τους, και στην παραγωγή προϊόντων με χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα).

✱ Πρωτεϊνούχα σανοδοτικά ψυχανθή: Προτείνεται ο προϋπολογισμός να ανέλθει σε 12,9 εκατ. ευρώ από 24,9 εκατ. ευρώ σήμερα (έκταση 194.000 εκτάρια). Η συνδεδεμένη «στοχεύει στη μείωση της εξάρτησης της διατροφής των ζώων από εισαγόμενους από τρίτες χώρες πρωτεϊνούχους καρπούς και στη μείωση του κόστους παραγωγής των κτηνοτροφικών προϊόντων». Εκτός από εξαιρετικά φιλοπεριβαλλοντικές, οι εν λόγω καλλιέργειες ενισχύουν την ανάπτυξη των μηρυκαστικών.

Γ. Αναδιανεμητική ενίσχυση

Η αναδιανεμητική ενίσχυση, η οποία θα εφαρμοστεί από το 2023, αφορά την ανακατανομή των άμεσων ενισχύσεων από μεγαλύτερες σε μικρότερες ή μεσαίες γεωργικές εκμεταλλεύσεις, με βάση την έκτασή τους. Εκτιμάται ότι ο αριθμός των εκμεταλλεύσεων, που θα λάβουν αναδιανεμητική στήριξη, θα φθάσει τις 350.780, με τον συνολικό προϋπολογισμό να ανέρχεται σε 189.166.000 ευρώ ανά έτος (δηλαδή σε 945.830.000 για συνολικά πέντε χρόνια).

Για την εφαρμογή της, παραμένουν οι τρεις αγρονομικές περιφέρειες της χώρας, για κάθε μία από τις οποίες ορίζεται ένα ανώτατο και ένα κατώτατο στρεμματικό όριο για τους ωφελούμενους, βάσει των διαθέσιμων στοιχείων του ΟΣΔΕ και της σχετικής ανάλυσής τους.

Συγκεκριμένα τα ανώτατα και κατώτατα όρια καθορίζονται αντίστοιχα:

✱ Για τις αρόσιμες καλλιέργειες στα 2 και 9 εκτάρια.

✱ Για τις μόνιμες καλλιέργειες στα 1 και 3 εκτάρια.

✱ Για τους βοσκότοπους στα 3 και 13,8 εκτάρια.

Με βάση τα παραπάνω όρια, εκτιμάται ότι το ύψος της αναδιανεμητικής ενίσχυσης θα ανέλθει σε 153,59 ευρώ/εκτάριο (15,3 ευρώ/στρέμμα) για τις αρόσιμες καλλιέργειες, σε 157,65 ευρώ/εκτάριο (15,7 ευρώ/στρέμμα) για τις μόνιμες και σε 151,86 ευρώ/εκτάριο (15,1 ευρώ/στρέμμα) για τα βοσκοτόπια.

πηγή: ypaithros.gr

Σχόλια