Βέλγικες ΜΚΟ ζητούν την αναστολή της έγκρισης δύο τοξικών εντομοκτόνων

Οι ΜΚΟ ζήτησαν από κοινού από το βελγικό Συμβούλιο της Επικρατείας να αναστείλει αμέσως την έγκριση δύο εντομοκτόνων με βάση την κυπερμεθρίν...


Οι ΜΚΟ ζήτησαν από κοινού από το βελγικό Συμβούλιο της Επικρατείας να αναστείλει αμέσως την έγκριση δύο εντομοκτόνων με βάση την κυπερμεθρίνη: Sherpa 100 EW και Aphicar 100 EW. 

Η PAN Europe και η Nature&Progrès Belgium προσέφυγαν νομικά κατά της συστηματικής αδειοδότησης δύο εντομοκτόνων με βάση την κυπερμεθρίνη, μια ουσία που συνδέεται με βλάβες στην υγεία και το περιβάλλον, υποστήριξαν οι ΜΚΟ.

Οι ΜΚΟ ζήτησαν από κοινού από το βελγικό Συμβούλιο της Επικρατείας να αναστείλει αμέσως την έγκριση δύο εντομοκτόνων με βάση την κυπερμεθρίνη: Sherpa 100 EW και Aphicar 100 EW.

Σύμφωνα με τις ΜΚΟ, παρά τη διαθεσιμότητα εναλλακτικών λύσεων, οι βελγικές αρχές εκθέτουν συστηματικά τους πολίτες και το περιβάλλον σε τοξικές ουσίες και οι εγκρίσεις τους για τα εν λόγω φυτοφάρμακα δεν ακολουθούν τη σχετική νομοθεσία της ΕΕ.

Η κυπερμεθρίνη είναι ένα εντομοκτόνο που ανήκει στην οικογένεια των πυρεθροειδών και χρησιμοποιείται ευρέως στη γεωργία για την καταπολέμηση διαφόρων ειδών, όπως κάμπιες, μύγες ή σκαθάρια.

Η ουσία εγκρίθηκε για πρώτη φορά σε επίπεδο ΕΕ το 2005 για περίοδο 10 ετών. Μετά από καθυστερήσεις στη διαδικασία επαναξιολόγησής της, η περίοδος ισχύος της παρατάθηκε πέντε φορές, μέχρι την ανανέωση για 7 χρόνια το 2021, λόγω της πίεσης πολλών κρατών μελών, ως ουσία για την οποία πρέπει να εξεταστούν εναλλακτικές λύσεις.

Τον Σεπτέμβριο, η PAN Europe και η ΜΚΟ Sum Of Us είχαν υποβάλει επίσημη καταγγελία στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (ΔΕΚ), υποστηρίζοντας ότι η Επιτροπή, επανεγκρίνοντας την ουσία, δεν ακολούθησε τα συμπεράσματα της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) για την απαγόρευση της κυπερμεθρίνης.

Η κυπερμεθρίνη έχει καταχωριστεί από την PAN ως μία από τις 12 πιο τοξικές ουσίες, για τις οποίες η ΜΚΟ ζητά την άμεση απαγόρευση.

“Η κυπερμεθρίνη είναι μια ουσία που είναι γνωστό ότι είναι ιδιαίτερα τοξική για τις μέλισσες και τα υδρόβια είδη, και είναι εξαιρετικά ύποπτη για ενδοκρινικές διαταραχές στον άνθρωπο”, δήλωσε ο Martin Dermine, εκτελεστικός διευθυντής της PAN Europe σε δελτίο τύπου.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ, οι ουσίες αυτές «μπορούν να επιτραπούν από τα κράτη μέλη σε ένα προϊόν φυτοφαρμάκου μόνο όταν έχει αποδειχθεί ότι δεν μπορούν να αντικατασταθούν από ασφαλέστερες εναλλακτικές λύσεις για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον», εξήγησε ο Marc Fichers, γενικός γραμματέας της Nature&Progrès Belgium.

Πράγματι, από το 2015, κατά τη διαδικασία έγκρισης ενός φυτοπροστατευτικού προϊόντος που περιέχει μία από τις δραστικές ουσίες που απαριθμούνται από την Επιτροπή, η «αρχή της υποκατάστασης» υπέρ εναλλακτικών λύσεων χαμηλότερου κινδύνου έχει καταστεί υποχρεωτική για όλα τα κράτη μέλη. Συνεπώς, τα κράτη μέλη πρέπει να διενεργούν συγκριτική αξιολόγηση για να προσδιορίσουν εάν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις.

Στο Βέλγιο, η κυπερμεθρίνη χρησιμοποιείται σε ένα ευρύ φάσμα δημητριακών όπως το σιτάρι, το κριθάρι, η βρώμη ή η σίκαλη, καθώς και σε λαχανικά όπως τα λάχανα και οι πατάτες.

Στις προσβαλλόμενες εγκρίσεις, οι βελγικές αρχές φέρονται να μην πραγματοποίησαν συγκριτική αξιολόγηση του προϊόντος που περιέχει κυπερμεθρίνη και των χημικών και μη χημικών εναλλακτικών λύσεων για τη χρήση του.

Οι εναλλακτικές λύσεις για την κυπερμεθρίνη περιλαμβάνουν την αμειψισπορά για την αποφυγή συσσώρευσης των εντόμων στο έδαφος, την αποφυγή αγρών που χρησιμοποιούνταν προηγουμένως ως λιβάδια, την εκτεταμένη καλλιέργεια του εδάφους για την έκθεση των εντόμων στον ήλιο και την παρακολούθηση του εδάφους (παγίδες φερομόνης), εξηγεί η PAN Europe. Και αν χρειαστεί επέμβαση, πρέπει να εξεταστούν το thuriengiensis, ένα βακτήριο, ή το spinosad, μια φυσική ουσία που παράγεται από βακτήρια του εδάφους, συνιστά η ΜΚΟ.

«Η βελγική διαδικασία έχει σχεδιαστεί για να αποτρέψει κάθε μορφή υποκατάστασης αυτών των πιο τοξικών φυτοφαρμάκων από ασφαλέστερες εναλλακτικές λύσεις. Ζητάμε από το Συμβούλιο της Επικρατείας να κυρώσει αυτή την πρακτική, η οποία είναι αντίθετη με τον κανονισμό της ΕΕ για τα φυτοφάρμακα και συνεπώς εκθέτει τους πολίτες και το περιβάλλον σε αυτή την ιδιαίτερα τοξική ουσία χωρίς νομική βάση», δήλωσε η Salomé Roynel, υπεύθυνη εκστρατείας της PAN Europe.

Σύμφωνα με έκθεση της PAN που δημοσιεύθηκε τον Μάιο, το Βέλγιο ήταν το κράτος μέλος στο οποίο βρέθηκαν συχνότερα υπολείμματα των πιο τοξικών φυτοφαρμάκων.

«Οι χώρες που παρήγαγαν συχνότερα μολυσμένα δείγματα φρούτων και λαχανικών κατά τα έτη μελέτης [2011-2019] ήταν το Βέλγιο (34%), η Ιρλανδία (26%), η Γαλλία (22%), η Ιταλία (21%) και η Γερμανία (20%)”, αναφέρεται στην έκθεση.

Ο Βέλγος υπουργός Γεωργίας David Clarinval αμφισβήτησε τα στοιχεία στη Βουλή, κάνοντας λόγο για «ανέντιμες πληροφορίες από ορισμένα πράσινα λόμπι».

Η ΜΚΟ απάντησε στη συνέχεια με ανοιχτή επιστολή, δηλώνοντας ότι η έκθεσή της βασίζεται «αποκλειστικά σε κυβερνητικά στοιχεία», πριν προσθέσει ότι ο υπουργός θα πρέπει να γνωρίζει αυτά τα στοιχεία, διότι, από το 2011, «τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένου του Βελγίου, υπόκεινται σε νομική υποχρέωση να αντικαθιστούν αυτές τις ουσίες» όταν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις.

Η ΜΚΟ είχε επίσης κατηγορήσει τον υπουργό ότι παραβλέπει το «φαινόμενο κοκτέιλ» αυτών των ουσιών, το οποίο συνεπάγεται ότι ορισμένες ουσίες μπορούν να γίνουν πιο τοξικές όταν συνδυάζονται, παρόλο που αυτό αποτελεί νομική υποχρέωση.


Από Anne-Sophie Gayet | EURACTIV.com | Μεταφρασμένο από Σπύρος Σιδέρης

Σχόλια