Top Ad unit 728 × 90

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

recent

Μια επίσκεψη στο φράγμα και υδροηλεκτρικό έργο του Ιλαρίωνα



Γράφει ο Φάνης Γέμτος*

Πριν από λίγες εβδομάδες επισκέφτηκα το Φράγμα Ιλαρίωνα στον Νομό Κοζάνης κοντά στα Σέρβια. Το φράγμα έχει κατασκευαστεί στον ποταμό Αλιάκμονα λίγο πριν από το μεγάλο φράγμα του Πολυφύτου. Είναι το τελευταίο ΥΗ εργοστάσιο που τέθηκε σε λειτουργία. Αντίθετα από το φράγμα και το ΥΗ εργοστάσιο της Μεσοχώρας που παρά την εκδηλωθείσα βούληση της σημερινής κυβέρνησης (δηλώσεις κ. Μητσοτάκη στη ΔΕΘ και στα Τρίκαλα) περιμένει ακόμα να τελειώσουν οι απαλλοτριώσεις για να ξεκινήσει η πλήρωση του φράγματος. Η αναμονή για το έτοιμο έργο φτάνει τα 15 χρόνια! Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι έχουν ξοδευτεί εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ μέχρι σήμερα, ενώ χάνονται κάθε χρόνο περισσότερο από 30 εκατομμύρια ευρώ από την αξία του ηλεκτρικού ρεύματος αιχμής που θα παράγονταν. Φυσικά για την οικονομική κρίση της χώρας φταίνε οι ξένοι!

Την ώρα που έγραφα αυτό το κείμενο, ανακοινώθηκε από τη ΔΕΗ (ιδιοκτήτη του φράγματος Μεσοχώρας) η έναρξη της διαδικασίας αναγκαστικών απαλλοτριώσεων (δικαστικός ορισμός της τιμής αποζημίωσης) για να γίνει η πλήρωση της λίμνης. Μία ευχάριστη εξέλιξη που δείχνει ότι η Κυβέρνηση πραγματικά θέλει να προχωρήσει το έργο. Μία νομοθετική παρέμβαση για ορισμό τιμής μονάδας που να ικανοποιεί τους κατοίκους και τη ΔΕΗ, θα επιτάχυνε την έναρξη λειτουργίας του έργου προς όφελος της χώρας.

Το φράγμα και το Υδροηλεκτρικό Εργοστάσιο έχουν κατασκευαστεί κοντά στο μοναστήρι της Αγίας Τριάδος που βρίσκεται στον πόδα του φράγματος. 

Το ΥΗ εργοστάσιο διαθέτει δύο γεννήτριες των 75 MW η μία, και μία μικρή 4,5 MW για την απαραίτητη ροή νερού για οικολογικούς σκοπούς. Το φράγμα ξεκίνησε να γεμίζει με νερό το 2013 όταν έκλεισε η σήραγγα εκτροπής. Σήμερα το όλο έργο παρέχει νερό για ύδρευση και άρδευση κοντινών περιοχών, παρέχει αντιπλημμυρική ανάσχεση νερών και προστασία στους νομούς Κοζάνης και Γρεβενών (μια υπηρεσία που προσφέρουν τα φράγματα και συνήθως δεν προβάλλεται) και είναι πόλος τουριστικής ανάπτυξης (μόνο 1,5 ώρα από τη Λάρισα). 

Είναι μια υπέροχη περιοχή, η δε θέα από το φράγμα όσο και η διαδρομή γύρω από την τεχνητή λίμνη είναι υπέροχη. Ο καθένας που επισκέπτεται την περιοχή και ταξιδεύει μέχρι την Αιανή και το Τορνίκι, όπου βρίσκεται το μοναστήρι της Παναγίας Τορνικίου, μπορεί να καταλάβει ότι τα φράγματα και οι λίμνες για τα ΥΗ εργοστάσια δημιουργούν εκπληκτικά νέα οικοσυστήματα. Χρειάζεται όμως δουλειά για να αξιοποιηθούν και να προσελκύσουν τουρίστες. Ίσως κάποτε να συνειδητοποιήσουμε ότι εκτός από υπέροχες θάλασσες και παραλίες έχουμε και εκπληκτικά βουνά που απέχουν λίγο χρόνο μεταξύ τους. Το έργο προσφέρει καθαρή ηλεκτρική ενέργεια χωρίς εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Θα παράγει κάθε χρόνο 330 GWh καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας για τα επόμενα τουλάχιστον 50 χρόνια (το Φράγμα Πλαστήρα έχει φτάσει τα 60 μέχρι τώρα) καλύπτοντας κυρίως ζητήσεις αιχμής. Ο χρόνος παραγωγής ενέργειας από την εντολή είναι 4,5 λεπτά. Ένα μεγάλο πλεονέκτημα της ΥΗ ενέργειας που μπορεί να καλύψει τη ζήτηση αιχμής και είναι η βάση για τα έργα αντλισιοτημίευσης που μπορούν να ισορροπήσουν το σύστημα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας από ΑΠΕ, όπως η αιολική και η ηλιακή που δεν έχουν συνεχή παραγωγή. 

Γράφω σήμερα με την ευκαιρία λίγα για το παλιό μοναστήρι της Παναγίας Τορνικίου Γρεβενών. Κτίστηκε τον 12ο αιώνα στις όχθες του ποταμού Αλιάκμονα. Το 1996 η Μονή έπαθε ζημιές από σεισμό που αποκαταστάθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Με τη δημιουργία της τεχνητής λίμνης η Μονή θα κατακλύζονταν από τα νερά. Για αυτό μετακινήθηκε σε μεγαλύτερο υψόμετρο όπως φαίνεται στη φωτογραφία. Βέβαια το Μοναστήρι σήμερα δεν έχει μοναχούς και απλώς γίνεται γιορτή της Παναγίας. Αυτό επέτρεψε την πλήρωση τη λίμνης και τη διάσωση του μνημείου. Νομίζω ότι σωστά έγινε. 

Ο μηχανικός του ΥΗ σταθμού μάς εξήγησε ότι η χωρητικότητα της λίμνης μειώθηκε κατά 100 εκατομμύρια κ.μ. νερού για να μη κατακλυστεί το κελί που φαίνεται στη φωτογραφία. Ο ίδιος μας εξήγησε ότι θα μπορούσε να προστεθεί και μια ακόμη μονάδα 75 MW και να αυξηθεί σημαντικά η ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ θα υπήρχε μεγαλύτερη ποσότητα νερού για να τροφοδοτήσει ύδρευση και άρδευση. 

Ένα ανάλογο πρόβλημα υπάρχει με το φράγμα Συκιάς στον Θεσσαλικό Αχελώο. 

Υπάρχει το Μοναστήρι Αγίου Γεωργίου κοντά στο Μυρόφυλλλο, Τρικάλων (σήμερα χωρίς μοναχούς) που αν διατηρηθεί στη θέση είτε θα κατακλυστεί από τα νερά της τεχνητής λίμνης είτε θα μειώσει σημαντικά τη χωρητικότητά της. Η χώρα μας είναι προικισμένη με ένα τεράστιο πλούτο μοναστηριών, εκκλησιών, παρεκκλησιών και κελιών (και πολλά αρχαία ερείπια), τα οποία κοσμούν όλα τα όμορφα τοπία της χώρας. Κάθε φορά που είναι να γίνει κάποιο έργο αντιμετωπίζουμε ένα σημαντικό πρόβλημα: τι πρέπει να διατηρήσουμε και να συντηρήσουμε και τι πρέπει να αφήσουμε στην άκρη και να προχωρήσουμε. 

Ένα μεγάλο ερώτημα που πρέπει κάποτε να συζητήσουμε σοβαρά και να δημιουργήσουμε κανόνες, ώστε και την κληρονομιά μας να τιμήσουμε και διατηρήσουμε αλλά και να μπορέσουμε να ζήσουμε. Γιατί χωρίς τεχνικά έργα και κατασκευές μάλλον δεν θα μπορέσουμε να επιβιώσουμε. Η λογική της μετακίνησης των κατασκευών εκτός των έργων είναι μια λύση που βοηθάει στην επιτυχία των δύο στόχων.

*Γράφει ο Φάνης Γέμτος, γεωπόνος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
 
 

Αγροτικα Εφόδια
 
eleftheria.gr
 
 
Αν βρήκατε το άρθρο ενδιαφέρον κλικ ΕΔΩ 
Για άμεση ενημέρωση ακολουθήστε μας στο facebook και στο twitter
Μια επίσκεψη στο φράγμα και υδροηλεκτρικό έργο του Ιλαρίωνα Reviewed by texnologosgeoponos.gr on 8:00 μ.μ. Rating: 5

Δεν υπάρχουν σχόλια: