Τα σχέδια της Επιτροπής για την ανθρακοκαλλιέργεια αφήνουν ανοιχτά βασικά ερωτήματα

«Οι δραστηριότητες απομάκρυνσης άνθρακα, ιδίως η καλλιέργεια άνθρακα, έχουν ισχυρό δυναμικό για την παροχή λύσεων που φέρνουν αμοιβαία οφέλη...


«Οι δραστηριότητες απομάκρυνσης άνθρακα, ιδίως η καλλιέργεια άνθρακα, έχουν ισχυρό δυναμικό για την παροχή λύσεων που φέρνουν αμοιβαία οφέλη για την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και άλλους περιβαλλοντικούς στόχους», τονίζεται στο κείμενο. 

Με την πρότασή της για έναν νόμο σχετικά με την απομάκρυνση άνθρακα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα θέσει πρότυπα σε ενωσιακό επίπεδο για την πιστοποίηση των δραστηριοτήτων καλλιέργειας άνθρακα, αλλά θα αφήσει τις βασικές αποφάσεις στα κράτη μέλη και στις μελλοντικές πράξεις, σύμφωνα με ένα σχέδιο που είδε η EURACTIV.

Η Επιτροπή αναμένεται να καταθέσει την πρότασή της για κανονισμό σχετικά με την πιστοποίηση της απομάκρυνσης άνθρακα, δηλαδή της δέσμευσης και αποθήκευσης του CO2 από την ατμόσφαιρα, στα τέλη Νοεμβρίου. Μεταξύ αυτών των λύσεων για την απομάκρυνση άνθρακα από την ατμόσφαιρα είναι η γεωργία άνθρακα – δηλαδή γεωργικές πρακτικές που συμβάλλουν στην αποθήκευση επιπλέον άνθρακα στο έδαφος.

Ενώ εθελοντικά δημόσια και ιδιωτικά συστήματα για την πιστοποίηση και την αμοιβή τέτοιων «αρνητικών εκπομπών» υπάρχουν ήδη σε πολλές χώρες της ΕΕ, ο κανονισμός αποσκοπεί στον καθορισμό κοινών ελάχιστων προτύπων για το τι θα πρέπει να λογίζεται ως αφαίρεση άνθρακα.

Σύμφωνα με το σχέδιο, η εναρμόνιση των διαφορετικών προτύπων στον τομέα αυτό θα συμβάλει στη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των μέτρων για την προστασία του κλίματος από την καλλιέργεια άνθρακα, θα διευκολύνει την αξιολόγηση και τη σύγκριση της ποιότητας των απορροφήσεων άνθρακα και, ως εκ τούτου, θα δημιουργήσει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στα μέτρα αυτά και καλύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση για όσους τα εφαρμόζουν.

«Οι δραστηριότητες απομάκρυνσης άνθρακα, ιδίως η καλλιέργεια άνθρακα, έχουν ισχυρό δυναμικό για την παροχή λύσεων που φέρνουν αμοιβαία οφέλη για την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και άλλους περιβαλλοντικούς στόχους», τονίζεται στο κείμενο. Επιπλέον, η καλλιέργεια άνθρακα θεωρείται πολύτιμη πρόσθετη πηγή εισοδήματος για τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις.

Όμως, παρά τη φιλοδοξία του να δημιουργήσει ένα πλαίσιο για όλη την ΕΕ, το σχέδιο παραμένει σαφές σε ορισμένα βασικά ζητήματα – κυρίως, πώς θα πρέπει να αμείβονται τα μέτρα καλλιέργειας άνθρακα.

Κανονισμός με…υπεκφυγές

Ο ίδιος ο προτεινόμενος κανονισμός δεν συνδέεται με κανένα χρηματοδοτικό μέσο – όπως η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) – που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αμοιβή ή την παροχή κινήτρων για τις πρακτικές γεωργίας άνθρακα.

Μόλις μια απομάκρυνση άνθρακα πιστοποιηθεί σύμφωνα με τα κριτήρια που έχει θέσει η Επιτροπή, εναπόκειται στα κράτη μέλη πώς θα αμείβονται οι αγρότες γι’ αυτήν – μέσω δημόσιων ή ιδιωτικών αγορών άνθρακα, μέσω χρηματοδοτικών συστημάτων ή καθόλου.

«Δεν είναι σαφές ποια είναι η προβλεπόμενη χρήση των παραγόμενων πιστοποιητικών», επεσήμανε ο Jurij Krajcic, υπεύθυνος πολιτικής για τη γη και το κλίμα στην ομάδα εκστρατείας των πράσινων του Ευρωπαϊκού Γραφείου Περιβάλλοντος (EEB).

Μιλώντας στη EURACTIV, ο Krajcic προειδοποίησε ότι τα πιστοποιητικά δεν θα πρέπει να επιτρέπεται να διαπραγματεύονται στις αγορές άνθρακα. Αυτή είναι μια επιλογή που θα έχουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με το σχέδιο, παρόλο που το κείμενο τονίζει ότι οι απορροφήσεις διοξειδίου του άνθρακα που πιστοποιούνται βάσει του κανονισμού δεν θα αποτελούν μέρος του υποχρεωτικού πλαισίου τιμολόγησης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα της ΕΕ.

Οι αγορές άνθρακα επιτρέπουν στις εταιρείες άλλων τομέων να αγοράζουν αρνητικά πιστοποιητικά εκπομπών από την καλλιέργεια άνθρακα, προκειμένου να αντισταθμίσουν το δικό τους αποτύπωμα CO2.

Όμως, το να μπορούν να αντισταθμίζουν τις εκπομπές με αυτόν τον τρόπο «πιθανότατα θα αποτρέψει» την «επείγουσα δράση» που απαιτείται για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατ’ αρχάς, δήλωσε ο Krajcic.

Εξασφάλιση του αντίκτυπου στο κλίμα

Στο σχέδιο, η Επιτροπή καθορίζει κριτήρια για την πιστοποίηση της απομάκρυνσης άνθρακα. Μεταξύ άλλων, ο κλιματικός αντίκτυπος των πιστοποιημένων μέτρων μείωσης θα πρέπει να είναι «επιπρόσθετος», δηλαδή να υπερβαίνει κάθε επίδραση που θα μπορούσε να παρατηρηθεί ούτως ή άλλως από, ας πούμε, συνήθεις γεωργικές ή δασοκομικές δραστηριότητες.

Η συμπερίληψη αυτής της αρχής της «προσθετικότητας» αποτελούσε βασικό αίτημα των ακτιβιστών για το κλίμα, αλλά η εκδοχή που βρέθηκε στο κείμενο της Επιτροπής δεν έπεισε τον Krajcic, ο οποίος χαρακτήρισε τον ορισμό «συγκεχυμένο».

Εν τω μεταξύ, η Irene de Tovar, σύμβουλος πολιτικής της ένωσης γεωργών της ΕΕ COPA-COGECA, προειδοποίησε ότι ο ορισμός ενός τέτοιου βασικού ορίου πάνω από το οποίο θα πιστοποιούνται οι απορροφήσεις «αποτελεί πρόκληση από την άποψη των γεωργών».

Η ίδια ζήτησε να αντικατασταθεί η αρχή της «προσθετικότητας» με την αρχή της «συμπληρωματικότητας».

Ένα άλλο επίμαχο σημείο είναι ο ορισμός της γεωργίας άνθρακα που διατυπώνεται στο σχέδιο, ο οποίος περιλαμβάνει όχι μόνο τις δραστηριότητες που οδηγούν στην αποθήκευση άνθρακα, αλλά και εκείνες που «μειώνουν την απελευθέρωση άνθρακα στην ατμόσφαιρα».

Η συμπερίληψη της μείωσης των εκπομπών στην έννοια της γεωργίας άνθρακα είναι «άκρως παραπλανητική και επιστημονικά λανθασμένη», δήλωσε ο Krajcic.

Ο De Tovar, από την άλλη πλευρά, τόνισε ότι «για τη γεωργική και δασική κοινότητα της ΕΕ, η μείωση του αποτυπώματος άνθρακα παράλληλα με την παραγωγή τροφίμων και ινών αποτελεί βασικό σημείο εκκίνησης». Η παράλειψη αυτής της πτυχής, πρόσθεσε, θα αποτελούσε «σημαντικό έλλειμμα για εκατομμύρια γεωργούς που στοχεύουν να καταστήσουν τις διαδικασίες τους πιο βιώσιμες» όσον αφορά την κλιματική αλλαγή.
Από Julia Dahm | EURACTIV.com | Μεταφρασμένο από Μαριάνθη Πελεκανάκη


Σχόλια